Semantic Search
Simpele Uitleg
Semantic search zoekt op betekenis in plaats van exacte woorden. Je typt "hoe zeg ik mijn abonnement op" en vindt ook een pagina met de titel "Lidmaatschap beëindigen" — omdat de AI begrijpt dat het dezelfde vraag is. Gewone zoekmachines matchen alleen exacte woorden. Semantic search begrijpt wat je bedoelt.
Technische Definitie
Semantic search vertaalt tekst naar embeddings: numerieke vectoren die de betekenis van een zin vastleggen. Bij een zoekopdracht wordt jouw vraag ook omgezet naar een vector, en via cosine similarity worden de meest vergelijkbare documenten gevonden in een vector database. Dit werkt fundamenteel anders dan keyword search: synoniemen, context en intentie worden begrepen zonder exacte woordmatch.
Waarom Dit Belangrijk Is
De meeste interne zoeksystemen werken nog op exacte woorden. Zoek je "vakantiedagen opnemen" maar het beleidsdocument heet "Verlofaanvraag procedure"? Geen resultaat. Dat kost je team tijd en frustratie.
Semantic search lost dit op. Het is de technologie achter Google, Notion en Slack. En het is een kernonderdeel van RAG-systemen — de manier waarop ChatGPT en Claude jouw bedrijfsdocumenten doorzoeken.
Voor teams die AI-tools inzetten is semantic search de basis: zonder goede zoektechnologie kan je AI geen relevante informatie vinden.
Hoe Het Werkt
Stel je een bibliotheek voor waar boeken niet op alfabet staan, maar op onderwerp. Boeken over "reizen" staan naast boeken over "vakantie" — ook al delen ze geen enkel woord in de titel.
Semantic search werkt zo:
1. Al je documenten worden omgezet naar embeddings — wiskundige representaties van de betekenis
2. Deze vectoren worden opgeslagen in een vector database
3. Je zoekvraag wordt ook omgezet naar een vector
4. Het systeem vindt de documenten waarvan de betekenis het dichtst bij je vraag ligt
Het resultaat: je vindt wat je zoekt, ook als je andere woorden gebruikt. Elastic noemt dit "zoeken op intentie in plaats van op tekst".
Use Cases
Interne kennisbank doorzoekbaar maken
Je support team zoekt "klant wil geld terug" en vindt ook het document "Restitutiebeleid Q4 2025". Zonder semantic search: geen resultaat, dus handmatig door mappen zoeken.
E-commerce productzoeken
Een klant typt "warme jas voor buiten" en vindt ook "Winterparka met Thinsulate isolatie". Semantic search begrijpt dat "warm" en "isolatie" gerelateerd zijn — keyword search niet.
RAG-systemen voor bedrijven
In een RAG-systeem zoekt de AI eerst relevante documenten voordat het antwoord geeft. Semantic search zorgt ervoor dat de juiste documenten gevonden worden, wat de kwaliteit van AI-antwoorden drastisch verbetert.
HR-documenten doorzoeken
Een medewerker vraagt "mag ik thuiswerken?" en vindt direct het thuiswerkbeleid, de CAO-afspraken en de aanvraagprocedure — ook al bevatten die documenten het woord "thuiswerken" niet letterlijk. Ideaal voor teams die AI breed inzetten.
Voorbeelden
Keyword search vs. semantic search
Keyword search: zoekt naar documenten met de woorden "dag vrij aanvragen". Vindt niks als het document "Verlofprocedure" heet.
Semantic search: begrijpt dat "dag vrij" en "verlof" hetzelfde betekenen. Vindt het juiste document direct.
Het verschil: keyword search matcht tekens, semantic search begrijpt taal.
De impact op klanttevredenheid
Semantic search in AI-tools
Veelgemaakte Fouten
"Semantic search vervangt gewoon zoeken"
Voor exacte zoekopdrachten (ordernummers, namen, codes) is keyword search sneller en preciezer. De beste systemen combineren beide: semantic search voor natuurlijke vragen, keyword search voor exacte matches.
"Het werkt vanzelf goed met alle data"
De kwaliteit hangt af van je embedding-model en je data. Slecht gestructureerde documenten of een verkeerd getraind model leveren slechte resultaten. Garbage in, garbage out geldt ook hier.
"Semantic search is te technisch voor ons"
Moderne tools maken het toegankelijk. Notion, Slack en Google Workspace hebben semantic search ingebouwd. Je hoeft geen vector database zelf te beheren — dat doen deze platforms voor je.
Tools Die Dit Gebruiken
Veelgestelde Vragen
Wat is het verschil tussen semantic search en gewoon zoeken?
Heb ik semantic search nodig voor mijn bedrijf?
Hoe duur is semantic search implementeren?
Gerelateerde Termen
Wil je deze term in de praktijk leren toepassen?