Prompt engineering: 50 kant-en-klare prompts per afdeling

"Schrijf een marketingplan." Vijf woorden, nul context. En dan verbazen we ons dat de output generiek en onbruikbaar is.

Het probleem is niet het AI-model. Het probleem is de prompt.

Onderzoek van MIT Sloan en Stanford laat zien dat de helft van de prestatiewinst bij het overstappen naar een beter AI-model niet uit het model zelf komt, maar uit hoe gebruikers hun prompts aanpassen. Harvard Business School en BCG bevestigen dat consultants met AI 25% sneller werken en 40% betere output leveren. Maar alleen als ze weten hoe ze moeten vragen.

Dit artikel geeft je 50 prompts die je vandaag kunt kopiëren. Geen vage voorbeeldjes, maar specifieke, geteste prompts per afdeling, gebouwd op de principes die in 2026 het verschil maken. Wil je meer? In onze volledige prompt library vind je per vakgebied nog meer kant-en-klare prompts.

Wil je eerst de theorie en technieken achter goede prompts begrijpen? Lees dan onze complete gids over prompt engineering in 2026, met alle technieken, mythes en onderzoeksresultaten.

Waarom de meeste prompts niet werken

Laten we eerlijk zijn: de meeste mensen typen een halve zin in ChatGPT en hopen op het beste. ODSC noemt dit "prompt and pray", en het is de nummer één reden waarom AI-output tegenvalt.

De meest gemaakte fouten:

1. Te vaag. "Schrijf een e-mail" vs. "Schrijf een follow-up e-mail voor een prospect in de logistiek die na een demo geen reactie heeft gegeven." Dat eerste levert generieke tekst. Dat tweede levert iets bruikbaars.
2. Geen format opgeven. Wil je een tabel? Bullet points? Een samenvatting van drie zinnen? Als je het niet zegt, kiest het model zelf, en dat is zelden wat je nodig hebt.
3. Geen rol toewijzen. Een prompt die begint met "Je bent een senior financial controller met 15 jaar ervaring in Nederlandse MKB-bedrijven" levert fundamenteel andere output dan dezelfde vraag zonder die context.
4. Eenmalig proberen. Goede resultaten komen zelden uit één prompt. Iteratief verfijnen (doorvragen, bijsturen, verbeteren) is de sleutel.
5. Geen voorbeelden geven. Few-shot prompting (het meegeven van 2-3 voorbeelden van de gewenste output) is volgens PromptingGuide.ai de meest impactvolle techniek die er is.

Het COSTAR-framework: de structuur achter elke goede prompt

Voordat je de 50 prompts induikt, is het handig om te begrijpen waarom ze werken. Ze zijn allemaal gebouwd op het COSTAR-framework, ontwikkeld door data scientist Sheila Teo en winnaar van Singapore's eerste GPT-4 Prompt Engineering competitie.

COSTAR staat voor:

Je hoeft niet elk element in elke prompt te gebruiken. Maar hoe meer je invult, hoe beter de output.

In onze ChatGPT, Claude & Gemini Masterclass oefenen teams een halve dag met het COSTAR-framework op hun eigen werkprocessen, zodat het een gewoonte wordt in plaats van een trucje.

Marketing: 8 prompts

1. Contentkalender voor een kwartaal

Je bent een senior content strategist voor B2B-bedrijven in Nederland. Maak een contentkalender voor Q2 2026 voor een [branche]-bedrijf dat [product/dienst] verkoopt aan [doelgroep].

Vereisten:

• 12 blogartikelen (1 per week), 24 LinkedIn-posts (2 per week), 4 nieuwsbrieven (1 per maand)
• Mix van thought leadership, how-to's, case studies en markttrends
• Elke post bevat: titel, format, kernboodschap, CTA, en doelplatform
• Houd rekening met Nederlandse B2B-koopgedrag: lange besliscycli, meerdere stakeholders

Lever op als tabel met kolommen: Week | Type | Titel | Platform | Kernboodschap | CTA

2. LinkedIn-post die converteert

Schrijf een LinkedIn-post over [onderwerp] voor een [functietitel] bij een [type bedrijf]. De post moet:

• Openen met een prikkelende eerste zin die de feed stopt (geen vraag, geen "Wist je dat")
• Een concreet voorbeeld of persoonlijke ervaring bevatten
• Eindigen met een duidelijke mening of oproep tot actie
• Maximaal 1.300 tekens (ideale LinkedIn-lengte)
• Geen emoji's, geen opsommingstekens, geen hashtags in de tekst zelf
• Voeg onderaan 3-5 relevante hashtags toe

Toon: direct, opiniërend, Nederlands

3. SEO-geoptimaliseerde blogstructuur

Je bent een SEO-specialist. Maak een uitgebreide briefing voor een blogartikel over "[zoekwoord]" gericht op de Nederlandse markt.

Lever:

1. Voorgestelde H1 (max 60 tekens, bevat zoekwoord)
2. Meta-description (max 155 tekens, bevat zoekwoord, bevat CTA)
3. 8-12 H2-koppen die de zoekvraag volledig beantwoorden
4. Per H2: 2-3 bullet points met de kernpunten die behandeld moeten worden
5. 5 gerelateerde long-tail zoekwoorden om te verwerken
6. Suggestie voor interne links naar [bestaande pagina's]
7. Ideale woordlengte op basis van de huidige top-3 in Google

Doel: positie 1-3 in Google.nl voor "[zoekwoord]"

4. E-mailcampagne (3-delige serie)

Ontwerp een 3-delige e-mailserie voor [bedrijf] om [doel: bijv. webinar-aanmeldingen verhogen]. Doelgroep: [beschrijving].

Per e-mail, lever:

• Onderwerpregel (max 50 tekens, A/B-variant)
• Preview-tekst (max 90 tekens)
• Volledige e-mailtekst (max 200 woorden)
• Eén duidelijke CTA
• Optimaal verzendmoment (dag + tijd) voor Nederlandse B2B

E-mail 1: waardepropositie + urgentie E-mail 2: sociaal bewijs + veelgestelde vraag beantwoorden E-mail 3: laatste kans + extra incentive

Toon: professioneel maar persoonlijk. Geen marketingjargon.

5. Concurrentieanalyse

Analyseer de positionering van [concurrent 1], [concurrent 2] en [concurrent 3] in de [markt] op basis van hun website, pricing en messaging.

Maak een tabel met:

• Kernboodschap / value proposition
• Doelgroep
• Prijsindicatie
• Sterke punten
• Zwakke punten / gaten in positionering

Geef daarna 3 concrete kansen voor [ons bedrijf] om ons te differentiëren op basis van wat de concurrentie niet afdekt.

6. Advertentieteksten (Google Ads)

Schrijf 5 varianten van Google Ads voor het zoekwoord "[zoekwoord]". Doelgroep: [beschrijving]. Landingspagina: [URL/beschrijving].

Per advertentie:

• Headline 1 (max 30 tekens, bevat zoekwoord)
• Headline 2 (max 30 tekens, bevat USP)
• Headline 3 (max 30 tekens, bevat CTA)
• Description 1 (max 90 tekens)
• Description 2 (max 90 tekens)

Varieer in hooks: urgentie, sociaal bewijs, specificiteit, probleem-oplossing, autoriteit.

7. Klantpersona ontwikkelen

Ontwikkel een gedetailleerde B2B-klantpersona voor [bedrijf] dat [product/dienst] verkoopt.

De persona bevat:

• Naam, functietitel, leeftijdsrange, bedrijfsgrootte
• Dagelijkse verantwoordelijkheden en KPI's
• Grootste frustraties en uitdagingen in het werk
• Hoe deze persoon beslissingen neemt (alleen, in team, via management)
• Welke content ze consumeren en waar (LinkedIn, vakbladen, podcasts)
• Bezwaren bij het kopen van [product/dienst]
• Exacte zinnen die deze persoon zou gebruiken om hun probleem te beschrijven

Baseer je op typisch Nederlands B2B-koopgedrag.

8. Social media repurposing

Ik heb het volgende blogartikel geschreven: [plak artikel of samenvatting].

Maak hiervan:

1. 3 LinkedIn-posts (elk met een andere invalshoek: insight, mening, how-to)
2. 1 Twitter/X-thread van 5 tweets
3. 1 Instagram-carrousel (10 slides: slide 1 = hook, slides 2-9 = kernpunten, slide 10 = CTA)
4. 1 nieuwsbrief-intro (max 100 woorden) met link naar het artikel

Pas de toon aan per platform. Geen copy-paste: elk stuk moet native aanvoelen.

Sales: 7 prompts

9. Koude outreach-e-mail

Schrijf een koude e-mail van maximaal 120 woorden aan een [functietitel] bij een [type bedrijf, grootte, branche]. Het doel is [een kennismakingsgesprek plannen / een demo aanbieden].

Context: [korte beschrijving van wat je verkoopt en het probleem dat je oplost].

Vereisten:

• Onderwerpregel: persoonlijk, geen spam-triggers, max 40 tekens
• Opening: refereer aan iets specifieks van hun bedrijf (website, LinkedIn, recent nieuws)
• Midden: één concreet resultaat dat je voor een vergelijkbaar bedrijf hebt behaald
• CTA: laagdrempelig, specifiek tijdvoorstel ("Heeft u dinsdag of woensdag 15 minuten?")
• Geen bijvoeglijke naamwoorden als "uniek", "innovatief" of "toonaangevend"

10. Follow-up na geen reactie

Schrijf een follow-up e-mail voor een prospect die 5 werkdagen geleden mijn eerste e-mail heeft ontvangen maar niet heeft gereageerd.

Context: [branche prospect], [wat je verkoopt], [eerste e-mail ging over X].

Vereisten:

• Maximaal 80 woorden
• Niet verwijten dat ze niet hebben gereageerd
• Voeg nieuwe waarde toe: een relevant inzicht, artikel of statistiek
• Sluit af met een ja/nee-vraag (makkelijker te beantwoorden dan een open vraag)
• Toon: behulpzaam, niet pushy

11. Bezwaren ontkrachten

Ik verkoop [product/dienst] aan [doelgroep]. De 5 meest voorkomende bezwaren die ik hoor zijn:

1. [Bezwaar 1]
2. [Bezwaar 2]
3. [Bezwaar 3]
4. [Bezwaar 4]
5. [Bezwaar 5]

Geef per bezwaar:

• Een empathische erkenning (niet meteen weerleggen)
• Een herkadering die het bezwaar in perspectief plaatst
• Een concreet voorbeeld of bewijs dat het bezwaar ontkracht
• Een vervolgvraag die het gesprek voortzet

Schrijf in gesproken Nederlands, alsof ik dit letterlijk in een verkoopgesprek kan zeggen.

12. Offertetekst personaliseren

Schrijf een begeleidende tekst voor een offerte aan [bedrijfsnaam] voor [product/dienst]. De offerte is ter waarde van [bedrag].

Context van het voortraject:

• We hebben [X] gesprekken gehad
• Hun grootste uitdaging is [uitdaging]
• Ze willen bereiken: [gewenst resultaat]
• Beslisser is [naam/functie], beïnvloeders zijn [namen/functies]

De tekst moet:

• Refereren aan hun specifieke situatie (niet generiek)
• De investering positioneren als oplossing voor hun probleem
• Urgentie creëren zonder druk te leggen
• Maximaal 300 woorden
• Eindigen met een concrete volgende stap

13. Discovery-gesprek voorbereiden

Ik heb morgen een discovery-gesprek met [naam], [functie] bij [bedrijf] ([branche], [grootte]).

Op basis van hun website [URL indien beschikbaar] en LinkedIn-profiel, geef me:

1. 5 open vragen die hun werkelijke pijn blootleggen (niet "wat zijn uw uitdagingen")
2. 3 mogelijke problemen waar ze waarschijnlijk mee worstelen op basis van hun branche en bedrijfsgrootte
3. 2 relevante benchmarks of statistieken uit hun sector die ik in het gesprek kan gebruiken
4. Een gespreksstructuur van 30 minuten: opening (2 min) → situatievragen (8 min) → probleemvragen (10 min) → implicatievragen (5 min) → samenvatting + next step (5 min)

14. Win/loss-analyse

Analyseer de volgende 10 deals (5 gewonnen, 5 verloren) en identificeer patronen:

Gewonnen: [Beschrijf per deal: branche, bedrijfsgrootte, contactpersoon, dealgrootte, doorlooptijd, doorslaggevende factor]

Verloren: [Idem]

Geef me:

1. De 3 belangrijkste factoren die winning deals gemeen hebben
2. De 3 belangrijkste redenen voor verloren deals
3. Het ideale klantprofiel op basis van deze data
4. 3 concrete acties om de win rate te verhogen

15. LinkedIn-bericht voor warm contact

Schrijf een LinkedIn-bericht aan iemand die mijn post heeft geliked / mijn profiel heeft bekeken / een gedeeld contact heeft. Het doel is een gesprek starten, niet direct verkopen.

Mijn profiel: [functie] bij [bedrijf], ik help [doelgroep] met [resultaat]. Hun profiel: [functie] bij [bedrijf], [branche].

Het bericht moet:

• Maximaal 300 tekens
• Refereren aan de connectie (like, profielbezoek, gedeeld contact)
• Waarde bieden of een relevante vraag stellen
• Niet verkoperig klinken

HR: 6 prompts

16. Vacaturetekst die opvalt

Schrijf een vacaturetekst voor de functie [functietitel] bij [bedrijfsnaam] ([branche], [locatie], [bedrijfsgrootte]).

Vereisten:

• Opening: waarom iemand hier zou willen werken (niet het bedrijf, maar de rol en impact)
• Wat je gaat doen: 5-7 concrete verantwoordelijkheden (geen vage beschrijvingen als "je draagt bij aan")
• Wat je meebrengt: onderscheid "must-haves" (max 5) en "nice-to-haves" (max 3)
• Wat je krijgt: arbeidsvoorwaarden, maar ook cultuur, groei, werksfeer
• Salarisrange: [range], verwerk dit transparant
• Toon: direct, energiek, eerlijk. Geen corporate-jargon.
• Inclusief: gebruik genderneutrale taal, vermijd leeftijdsindicaties ("jong en dynamisch")

Sluit af met een laagdrempelige sollicitatie-CTA.

17. Interviewvragen (gestructureerd)

Ontwerp een gestructureerd interview van 45 minuten voor de functie [functietitel]. Het interview wordt gevoerd door [interviewer functie].

Maak:

1. 3 competentiegerichte vragen (STAR-methode) gericht op [competentie 1, 2, 3]
2. 2 situationele vragen ("Wat zou je doen als...")
3. 1 cultuurfit-vraag
4. Per vraag: wat een sterk antwoord bevat en wat een rood vlag is
5. Een scorecard (1-5) per vraag met beoordelingscriteria

De vragen moeten differentiëren tussen goede en uitstekende kandidaten.

18. Onboarding-programma

Maak een 90-dagen onboarding-programma voor een nieuwe [functietitel] die start bij [bedrijf].

Structuur:

• Week 1: oriëntatie, kennismakingen, tooling setup
• Week 2-4: inwerken op processen, eerste taken, buddy-systeem
• Maand 2: zelfstandig werken aan eerste project, wekelijkse check-ins
• Maand 3: volledige verantwoordelijkheid, eerste evaluatiegesprek

Per week: concrete deliverables, verantwoordelijke persoon, en hoe succes wordt gemeten. Voeg een "30-60-90 dagen check-in template" toe met evaluatievragen.

19. Functioneringsgesprek voorbereiden

Help me een functioneringsgesprek voorbereiden voor een medewerker met de volgende situatie:

• Functie: [functietitel]
• In dienst sinds: [datum]
• Sterke punten: [beschrijf 2-3]
• Verbeterpunten: [beschrijf 1-2]
• Recente prestatie: [beschrijf]
• Aandachtspunt: [beschrijf]

Geef me:

1. Een gespreksstructuur (15 min terugblik, 15 min vooruitblik, 10 min afspraken)
2. 3 open vragen om het gesprek te openen
3. Een manier om het verbeterpunt te bespreken die constructief is (niet verwijtend)
4. Een voorbeeld van een SMART-doel dat we kunnen afspreken
5. Een samenvattingstemplate voor de afspraken

20. Employer branding tekst

Schrijf een "Werken bij [bedrijfsnaam]"-pagina voor onze website. We zijn een [type bedrijf] met [aantal] medewerkers in [locatie].

Onze cultuur in het kort: [beschrijf in 2-3 zinnen]. Wat ons uniek maakt: [2-3 USP's als werkgever]. Wat medewerkers zeggen: [quote of parafrase van bestaande feedback].

De pagina moet:

• Aanspreken zonder clichés ("wij zijn een grote familie" vermijden)
• Concrete voorbeelden bevatten van hoe het is om hier te werken
• Eindigen met openstaande vacatures en een open sollicitatie-optie
• Maximaal 600 woorden
• Toon: authentiek, warm, professioneel

21. AI-beleid voor medewerkers

Schrijf een intern AI-gebruiksbeleid voor [bedrijfsnaam] ([branche], [grootte]).

Het beleid moet bevatten:

1. Welke AI-tools medewerkers mogen gebruiken (en welke niet)
2. Regels voor het invoeren van bedrijfsdata in AI-tools (wat mag wel/niet)
3. Kwaliteitscontrole: output moet altijd door een mens worden gecontroleerd
4. Privacy en AVG: geen persoonsgegevens van klanten in prompts
5. Intellectueel eigendom: wie is verantwoordelijk voor AI-gegenereerde content
6. Transparantie: wanneer moet je vermelden dat AI is gebruikt
7. Escalatieprocedure bij twijfel

Toon: helder, niet juridisch, begrijpelijk voor alle medewerkers. Maximaal 2 A4.

Finance: 6 prompts

22. Financieel rapport samenvatten

Je bent een financial controller. Analyseer de volgende kwartaalcijfers en maak een management-samenvatting:

[Plak cijfers: omzet, kosten, marge, EBITDA, cashflow, vergelijking met vorig kwartaal/jaar]

De samenvatting bevat:

1. Top-3 positieve ontwikkelingen met cijfers
2. Top-3 aandachtspunten met cijfers
3. Vergelijking met budget en vorig jaar (in % afwijking)
4. 3 concrete aanbevelingen voor het komende kwartaal

Format: executive summary van maximaal 400 woorden, geschikt voor de directie. Gebruik geen jargon dat niet-financiële directieleden niet begrijpen.

23. Budgetvariantie-analyse

Analyseer de volgende budgetrealisatie voor [afdeling/bedrijf]:

Post	Budget	Realisatie
[Vul in]	[Bedrag]	[Bedrag]

Per post met een afwijking >5%, geef:

• De afwijking in € en %
• Mogelijke verklaringen (categoriseer als: volume-effect, prijs-effect, timing-effect of incidenteel)
• Of het een eenmalig of structureel verschil is
• Welke actie nodig is

Sluit af met een totaaloverzicht en de top-3 posten die het meeste aandacht verdienen.

24. Cashflow-prognose

Maak een 13-weken cashflow-prognose op basis van de volgende gegevens:

• Huidige bankstand: [bedrag]
• Verwachte inkomsten per week: [beschrijf patroon of plak data]
• Vaste uitgaven per maand: [huur, salarissen, abonnementen etc.]
• Variabele uitgaven: [beschrijf]
• Openstaande facturen (debiteuren): [bedragen en verwachte betaaldata]
• Openstaande facturen (crediteuren): [bedragen en betaaldata]

Lever als weektabel met: beginstand, inkomsten, uitgaven, eindstand, cumulatief verschil. Markeer weken waar de stand onder [drempelbedrag] komt.

25. Investeringsvoorstel beoordelen

Je bent een CFO. Beoordeel het volgende investeringsvoorstel:

• Investering: [beschrijving]
• Bedrag: [€]
• Verwachte opbrengst: [beschrijf]
• Terugverdientijd (claim): [periode]
• Risico's (volgens aanvrager): [beschrijf]

Geef:

1. Een kritische beoordeling van de aannames (zijn de verwachtingen realistisch?)
2. Welke informatie ontbreekt om een goed besluit te nemen
3. Een eenvoudige NPV-berekening op basis van de gegeven cijfers (gebruik 8% discontovoet)
4. Een go/no-go advies met onderbouwing
5. 3 voorwaarden waaronder je alsnog zou goedkeuren als het advies "no-go" is

26. KPI-dashboard ontwerpen

Ontwerp een maandelijks KPI-dashboard voor een [type bedrijf] met [omzet] omzet en [aantal] medewerkers.

Het dashboard bevat:

1. 5-7 financiële KPI's (met formule, streefwaarde en meetfrequentie)
2. 3-5 operationele KPI's
3. 2-3 klant-KPI's
4. Per KPI: wat groen/oranje/rood betekent (drempelwaardes)

Lever als tabel met kolommen: KPI | Formule | Streefwaarde | Groen | Oranje | Rood | Bron

27. Audit-voorbereiding checklist

Maak een voorbereidingschecklist voor een [type audit: jaarrekening / fiscaal / intern / SOC 2] voor een [type bedrijf].

Per categorie, geef:

• Welke documenten klaar moeten liggen
• Wie verantwoordelijk is (functie, niet naam)
• Deadline (in weken voor de audit)
• Veelgemaakte fouten bij deze categorie

Categorieën: financiële administratie, personeelszaken, IT & beveiliging, contracten & juridisch, belastingen. Voeg een tijdlijn toe: 8 weken, 4 weken, 2 weken, 1 week voor de audit.

Klantenservice: 5 prompts

28. Klachtafhandeling (empathisch)

Schrijf een antwoord op de volgende klacht: "[Plak klacht van klant]"

Context: we zijn [bedrijf], het product/de dienst is [beschrijving], het probleem is [samenvatting].

Het antwoord moet:

• Openen met erkenning van de frustratie (geen excuses voordat het probleem duidelijk is)
• Het probleem concreet benoemen zodat de klant ziet dat je het begrijpt
• Een oplossing bieden met een specifieke tijdlijn
• Eindigen met een persoonlijk aanbod om op te volgen
• Maximaal 150 woorden
• Toon: empathisch, oplossingsgericht, professioneel. Geen templates-taal.

29. FAQ opstellen

Analyseer de volgende 20 klantvragen die we afgelopen maand hebben ontvangen:

[Plak lijst met vragen]

Groepeer ze in 5-7 categorieën en schrijf per categorie:

1. De vraag zoals een klant hem zou stellen (natuurlijke taal, geen jargon)
2. Een helder antwoord (max 80 woorden per vraag)
3. Een link-suggestie naar relevante pagina's op onze website

Identificeer ook welke 3 vragen wijzen op een probleem in ons product of onze communicatie (en niet alleen op een kennisgat bij de klant).

30. Escalatie-protocol

Maak een escalatie-protocol voor het klantenservice-team van [bedrijf] ([branche]).

Niveaus:

• Level 1: standaardvragen (beantwoord door klantenservice)
• Level 2: complexe issues (doorschakeling naar senior medewerker)
• Level 3: crisismanagement (management betrokken)

Per niveau:

• Voorbeelden van situaties
• Maximale responstijd
• Wie verantwoordelijk is
• Welke informatie moet worden vastgelegd
• Wanneer het naar het volgende niveau escaleert

Voeg een beslisboom toe die een medewerker in 3 vragen naar het juiste niveau leidt.

31. Klanttevredenheidsonderzoek

Ontwerp een klanttevredenheidsonderzoek (NPS + CSAT) voor [bedrijf].

Het onderzoek bevat:

• Maximaal 8 vragen (korter = hogere response rate)
• Mix van schaalvragen (1-10) en open vragen
• De NPS-vraag correct geformuleerd
• 2 vragen die actionable feedback opleveren (niet alleen een cijfer)
• Een afsluitende open vraag

Geef ook:

• De uitnodigingsmail (max 60 woorden)
• Het optimale verzendmoment na [type interactie: aankoop / support-ticket / onboarding]
• Hoe je de resultaten categoriseert en rapporteert

32. Chatbot-scripts

Schrijf 5 chatbot-flows voor de website van [bedrijf]. Elke flow behandelt een veelgestelde vraag.

Per flow:

• Triggervraag (hoe de klant het vraagt)
• 3 varianten van de triggervraag (synoniemen, andere formuleringen)
• Het antwoord (max 3 berichten, elk max 40 woorden)
• 1-2 vervolgvragen om door te verwijzen of meer informatie te geven
• Een fallback naar een mens als de chatbot het niet kan oplossen

Onderwerpen: [vul 5 veelgestelde vragen in]

Toon: behulpzaam, snel, geen robotachtige taal.

Management & strategie: 6 prompts

33. SWOT-analyse

Voer een SWOT-analyse uit voor [bedrijf] ([branche], [omzet], [medewerkers], [marktpositie]).

Context: [beschrijf huidige situatie, recente ontwikkelingen, plannen].

Per kwadrant (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats):

• 5 punten, gerangschikt op impact
• Per punt: korte toelichting (1-2 zinnen) + concrete onderbouwing

Voeg daarna toe:

• 3 strategische prioriteiten die voortvloeien uit de SWOT (waar sterkte + kans samenkomen)
• 2 risico's die direct aandacht vereisen (waar zwakte + bedreiging samenkomen)
• Een aanbeveling voor de komende 6 maanden

34. Vergadernotulen en actiepunten

Hieronder staan de ruwe aantekeningen van een vergadering. Maak er gestructureerde notulen van.

[Plak aantekeningen]

Format:

• Datum, deelnemers, doel vergadering
• Besproken onderwerpen: per onderwerp een samenvatting van de discussie (max 3 zinnen)
• Besluiten: genummerde lijst van alle genomen besluiten
• Actiepunten: tabel met kolommen: Actie | Verantwoordelijke | Deadline
• Agendapunten volgende vergadering: op basis van openstaande punten

Markeer besluiten waar niet iedereen het eens leek te zijn (op basis van de aantekeningen).

35. Strategisch plan schrijven

Help me een strategisch plan te schrijven voor [bedrijf] voor de periode [jaartal-jaartal].

Input:

• Huidige situatie: [beschrijf]
• Ambitie: [waar wil je naartoe]
• Beschikbare middelen: [budget, team, technologie]
• Beperkingen: [wat staat in de weg]

Het plan bevat:

1. Visie en missie (elk max 2 zinnen)
2. 3-5 strategische doelen met meetbare targets
3. Per doel: 2-3 initiatieven, verantwoordelijke, tijdlijn, benodigd budget
4. Kritische succesfactoren
5. Risico's met mitigatiemaatregelen

Toon: helder, concreet, zonder managementjargon. Elk doel moet het "en dan?"-test doorstaan: als iemand vraagt "wat betekent dat concreet?", moet het antwoord in het plan staan.

36. Besluitvormingsmatrix

Ik moet kiezen tussen de volgende opties: [optie A], [optie B], [optie C].

Context: [beschrijf de situatie en wat je wilt bereiken].

Maak een gewogen besluitvormingsmatrix:

1. Stel 6-8 relevante beoordelingscriteria voor op basis van de context
2. Geef elk criterium een gewicht (totaal = 100%)
3. Score elke optie per criterium (1-5)
4. Bereken de gewogen totaalscore

Voeg toe:

• Welke aannames je hebt gemaakt
• Wat de uitkomst verandert als je het gewicht van de top-2 criteria omdraait
• Een aanbeveling met een "maar let op"-caveat

37. Kwartaalreview presentatie

Maak een structuur voor een 20-minuten kwartaalreview presentatie voor het MT van [bedrijf].

Data beschikbaar: [plak relevante cijfers, resultaten, projectupdates].

Structuur:

• Slide 1: dashboard met 5 key metrics (huidig vs. target vs. vorig kwartaal)
• Slide 2-3: top-3 successen met impact in cijfers
• Slide 4: top-2 uitdagingen met root cause analyse
• Slide 5: prioriteiten komend kwartaal (max 5) met eigenaar en deadline
• Slide 6: hulpvraag aan het MT (budget, capaciteit, beslissingen)

Per slide: de kernboodschap in 1 zin + 3-4 bulletpoints. Geen muren van tekst.

38. OKR's opstellen

Help me OKR's (Objectives & Key Results) opstellen voor [team/afdeling] voor Q[kwartaal] [jaar].

Context:

• Bedrijfsdoelen dit jaar: [beschrijf]
• Teamsamenstelling: [aantal, rollen]
• Grootste uitdaging vorig kwartaal: [beschrijf]

Maak 3 Objectives, elk met 3 Key Results.

Vereisten:

• Objectives: inspirerend, kwalitatief, ambitieus maar haalbaar
• Key Results: meetbaar, specifiek, met een getal erin
• Elk KR bevat: huidige stand, target, en hoe je het meet

Voeg toe: 1 "health metric" per Objective die voorkomt dat het team het doel bereikt ten koste van iets anders.

Operatie & processen: 5 prompts

39. SOP (Standard Operating Procedure) schrijven

Schrijf een SOP voor het proces "[procesnaam]" bij [bedrijf].

Beschrijving van het huidige proces: [beschrijf stap voor stap hoe het nu gaat, ook de rommel].

De SOP bevat:

1. Doel van het proces
2. Scope: wanneer van toepassing, wanneer niet
3. Benodigde tools, systemen en rechten
4. Stap-voor-stap instructies (genummerd, elk max 2 zinnen)
5. Beslismomenten: waar moet iemand een keuze maken, en op basis waarvan
6. Veelgemaakte fouten en hoe ze te voorkomen
7. Escalatieprocedure als het misgaat
8. Verantwoordelijkheden (RACI: Responsible, Accountable, Consulted, Informed)

Toon: instructief, geen ruimte voor interpretatie. Een nieuwe medewerker moet dit kunnen volgen zonder begeleiding.

40. Procesbeschrijving optimaliseren

Analyseer het volgende proces en identificeer verbetermogelijkheden:

[Beschrijf het huidige proces stap voor stap, inclusief wie wat doet, hoeveel tijd elke stap kost, en waar fouten ontstaan]

Geef:

1. Een visueel overzicht (tekst-gebaseerde flowchart) van het huidige proces
2. Bottlenecks: waar zit de meeste wachttijd of verspilling
3. Automatiseringsmogelijkheden: welke stappen kan AI of software overnemen
4. Een verbeterd procesontwerp met geschatte tijdsbesparing per stap
5. Implementatieplan in 3 fases: quick wins (week 1-2), medium term (maand 1-2), structureel (kwartaal)

41. Risico-inventarisatie

Voer een risico-inventarisatie uit voor [project/proces/verandering] bij [bedrijf].

Context: [beschrijf wat er gaat gebeuren, wie betrokken is, welke systemen geraakt worden].

Per risico, maak een tabel met:

• Risico-omschrijving
• Categorie (operationeel, financieel, technisch, juridisch, reputatie)
• Kans (laag/middel/hoog)
• Impact (laag/middel/hoog)
• Risicoscore (kans × impact)
• Mitigatiemaatregel
• Eigenaar

Identificeer minimaal 10 risico's. Sorteer op risicoscore (hoogste eerst).

42. Verandermanagement communicatie

We gaan [verandering] doorvoeren bij [bedrijf]. Dit raakt [wie/hoeveel medewerkers] en verandert [wat concreet].

Schrijf een communicatieplan met:

1. Een interne aankondigingsmail (max 250 woorden): helder, eerlijk, empathisch
2. Een Q&A-document met de 10 vragen die medewerkers gaan stellen (met antwoorden)
3. Een tijdlijn voor communicatie: wanneer wordt wat aan wie gecommuniceerd
4. Talkingpoints voor managers die vragen van hun team moeten beantwoorden

Toon: transparant, niet bagatelliserend, met begrip voor weerstand.

43. Leveranciersbeoordeling

Beoordeel de volgende [aantal] leveranciers voor [product/dienst]:

[Per leverancier: naam, prijs, levertijd, kwaliteit, service-ervaring, contractvoorwaarden]

Maak een vergelijkingsmatrix met:

• 6 beoordelingscriteria met gewichten
• Score per leverancier per criterium (1-5)
• Gewogen totaalscore
• Een aanbeveling met onderbouwing

Voeg toe: welke 3 vragen ik nog aan elke leverancier moet stellen voordat ik een definitief besluit neem.

IT & development: 4 prompts

44. Technische documentatie

Schrijf technische documentatie voor [component/API/systeem].

Code/configuratie: [plak relevante code of beschrijf de architectuur]

De documentatie bevat:

1. Overzicht: wat doet het en waarom bestaat het (max 3 zinnen)
2. Architectuur: hoe het samenhangt met andere componenten
3. Setup-instructies: stap voor stap, inclusief prerequisites
4. Configuratie-opties met uitleg en defaults
5. API-endpoints of interface-beschrijving (als van toepassing)
6. Veelvoorkomende problemen en oplossingen (troubleshooting)

Doelgroep: een developer die dit voor het eerst ziet. Schrijf alsof je een goede collega een handoff geeft.

45. Code review feedback

Review de volgende code en geef constructieve feedback:

[Plak code]

Focus op:

1. Bugs: logische fouten, edge cases die niet worden afgevangen
2. Security: OWASP top 10 kwetsbaarheden, input validatie, SQL injection, XSS
3. Performance: inefficiënte queries, onnodige loops, memory leaks
4. Leesbaarheid: naamgeving, structuur, complexiteit (cyclomatic complexity)
5. Best practices: voor [taal/framework]

Per punt: beschrijf het probleem, leg uit waarom het een probleem is, en geef een concreet codevoorbeeld van de fix. Geef ook 2 dingen die goed zijn gedaan (wat moeten we behouden).

46. Incident post-mortem

Schrijf een post-mortem voor het volgende incident:

• Wat gebeurde er: [beschrijf]
• Wanneer: [datum, tijdstip, duur]
• Impact: [wie was geraakt, hoeveel gebruikers, financieel effect]
• Root cause: [als bekend, anders: "nog te bepalen"]
• Hoe opgelost: [welke actie heeft het incident beëindigd]

De post-mortem bevat:

1. Timeline (chronologisch, per 15 minuten)
2. Root cause analyse (5 Whys methode)
3. Wat goed ging (detectie, response)
4. Wat beter had gekund
5. Actiepunten: preventief (voorkomt herhaling) en detectief (snellere detectie)

Toon: feitelijk, blame-free. Focus op systemen en processen, niet op personen.

47. User story schrijven

Schrijf user stories voor de volgende feature: [beschrijf feature].

Context: [beschrijf het product, de gebruiker, het probleem dat wordt opgelost].

Per user story:

• Format: "Als [rol] wil ik [actie] zodat [resultaat]"
• Acceptatiecriteria (Given/When/Then format)
• Story points schatting (1, 2, 3, 5, 8) met onderbouwing
• Dependencies
• Edge cases die getest moeten worden

Groepeer de stories in een logische implementatievolgorde (basis eerst, uitbreidingen later).

Juridisch: 3 prompts

48. Contractanalyse

Analyseer het volgende contract en identificeer risico's en aandachtspunten:

[Plak contracttekst of beschrijf de hoofdpunten]

Geef:

1. Samenvatting van de kernafspraken (in begrijpelijk Nederlands)
2. Clausules die afwijken van wat standaard is in [branche]
3. Ontbrekende clausules die je normaal verwacht
4. Risico's voor ons als [klant/leverancier/partner]
5. 5 punten om over te onderhandelen, gerangschikt op prioriteit
6. Taalkundige onduidelijkheden die tot verschillende interpretaties kunnen leiden

Disclaimer: dit is geen juridisch advies. Laat het eindresultaat altijd toetsen door een jurist.

49. Privacyverklaring (AVG-conform)

Schrijf een privacyverklaring voor [bedrijf] ([website-URL], [branche]).

We verwerken de volgende persoonsgegevens:

• [Type 1]: [doel], [grondslag], [bewaartermijn]
• [Type 2]: [doel], [grondslag], [bewaartermijn]

We gebruiken de volgende tools/diensten die data verwerken:

• [Tool 1] (verwerker, locatie: [land])
• [Tool 2]

De verklaring moet:

• Voldoen aan AVG/GDPR vereisten (art. 13 en 14)
• Rechten van betrokkenen benoemen
• Contact gegevens van verwerkingsverantwoordelijke bevatten
• In helder Nederlands, niet in juridisch jargon

Disclaimer: laat de verklaring toetsen door een privacy-jurist.

50. EU AI Act compliance-check

Beoordeel of het gebruik van AI binnen [bedrijf] voldoet aan de EU AI Act vereisten.

Ons AI-gebruik:

• [Beschrijf toepassing 1: tool, doel, data, gebruikers]
• [Beschrijf toepassing 2]
• [Beschrijf toepassing 3]

Per toepassing, beoordeel:

1. Risicocategorie volgens de AI Act (verboden / hoog risico / beperkt risico / minimaal risico)
2. Welke verplichtingen gelden per categorie
3. Of AI-geletterdheid training verplicht is voor de gebruikers (art. 4)
4. Welke documentatie je moet bijhouden
5. Concrete stappen om compliant te worden

Deadline: 2 februari 2025 voor AI-geletterdheid (art. 4), overige verplichtingen gefaseerd tot augustus 2027.

Hoe je deze prompts maximaal benut

Kopiëren en plakken is stap één. Maar de echte waarde komt als je ze aanpast aan jouw situatie. Een paar tips:

Vervang de placeholders

Alles tussen [vierkante haken] moet je invullen met jouw specifieke context. Hoe specifieker, hoe beter. "Een bedrijf" levert generieke output. "Een IT-dienstverlener met 45 medewerkers in Utrecht die managed services verkoopt aan MKB-bedrijven" levert output die je daadwerkelijk kunt gebruiken.

Itereer op het resultaat

Geen prompt geeft de eerste keer perfecte output. Gebruik vervolgprompts als:

• "Maak punt 3 concreter met een voorbeeld uit de [branche]."
• "De toon is te formeel. Herschrijf alsof je het uitlegt aan een collega."
• "Voeg cijfers en bronnen toe aan de onderbouwing."

Bouw een promptbibliotheek

Sla prompts die goed werken op in een gedeeld document of notitieboek. Voeg toe wat je hebt aangepast en waarom het werkte. MIT Sloan concludeert dat prompt-templates effectiever zijn dan steeds opnieuw prompts te bedenken.

Kies het juiste model

Niet elke prompt werkt even goed op elk model:

• ChatGPT (GPT-5): sterk in creatieve taken, lange teksten, en data-analyse met Code Interpreter
• Claude (Opus/Sonnet): uitstekend voor lange documenten, nauwkeurige analyses en een natuurlijke schrijfstijl
• Gemini (3 Pro): optimaal voor taken met Google Workspace-integratie en visuele input

Wil je per model leren welke prompts het best werken? In onze ChatGPT, Claude & Gemini Masterclass oefenen teams hands-on met alle drie de platforms.

5 fouten die zelfs ervaren prompters nog maken

Zelfs na 50 goede prompts kun je in valkuilen trappen. ODSC identificeert er 14, maar deze vijf komen het vaakst voor:

1. Geen voorbeelden meegeven. Few-shot prompting (het tonen van 2-3 voorbeelden) is de makkelijkste manier om output te verbeteren. Geef een voorbeeld van een goed antwoord en het model volgt het patroon.

2. Alles in één prompt proppen. Complexe taken opsplitsen in stappen werkt beter dan één megaprompt. Dit heet chain-of-thought prompting en het verlaagt de foutmarge significant.

3. Geen format specificeren. "Geef als tabel met kolommen: X, Y, Z" of "Antwoord in maximaal 3 bullet points" maakt output direct bruikbaar. Zonder format krijg je een wall of text.

4. De output niet controleren. AI hallucineert: het genereert soms overtuigend klinkende onzin. Check cijfers, namen en claims altijd.

5. Eén prompt voor altijd. Modellen veranderen, je behoeftes veranderen. Herzie je promptbibliotheek elk kwartaal.

Aan de slag

Het verschil tussen iemand die "AI gebruikt" en iemand die er daadwerkelijk productiviteitswinst mee boekt, zit vrijwel altijd in de kwaliteit van de prompts. McKinsey schat de potentiële productiviteitswinst op $4,4 biljoen per jaar. Maar die waarde ontsluiten begint met beter vragen stellen.

Drie stappen om morgen te beginnen:

1. Kies 3 prompts uit dit artikel die relevant zijn voor jouw werk
2. Pas ze aan met jouw specifieke context, branche en doelgroep
3. Test ze op ChatGPT, Claude of Gemini en verfijn het resultaat

Wil je met je team een halve dag intensief oefenen met prompt engineering op jullie eigen cases? Bekijk onze teamtraining of plan een adviesgesprek.

Bronnen

• MIT Sloan: Prompt Engineering is so 2024: Try These Templates Instead
• Harvard Business School & BCG: How AI Boosts Productivity
• McKinsey: The State of AI
• ODSC: 14 Prompt Engineering Mistakes You're Still Making
• Portkey: COSTAR Prompt Engineering
• Lakera: The Ultimate Guide to Prompt Engineering 2026
• PromptingGuide.ai: Prompting Techniques
• IBM: The 2026 Guide to Prompt Engineering
• Anthropic: Best Practices for Prompt Engineering
• BCG: AI at Work: Momentum Builds, But Gaps Remain
• Meincke, Mollick et al.: Prompting Science Report 1 (SSRN)
• GovTech Singapore: Mastering the Art of Prompt Engineering with COSTAR

Veelgestelde vragen

• Wat is prompt engineering?

  Prompt engineering is de kunst van het formuleren van effectieve opdrachten aan AI-modellen. Het verschil tussen een goede en slechte prompt bepaalt tot 50% van de output-kwaliteit, ongeacht welk model je gebruikt. Het COSTAR-framework (Context, Objective, Style, Tone, Audience, Response) is de meest betrouwbare structuur voor zakelijke prompts.

• Hoe schrijf je een goede prompt voor ChatGPT?

  Een goede prompt bevat vijf elementen: context (wie je bent en wat de situatie is), een duidelijk doel (wat je wilt bereiken), het gewenste format (lijst, tabel, e-mail), beperkingen (lengte, stijl, toon), en waar relevant een voorbeeld van de verwachte output. Hoe specifieker je prompt, hoe beter het resultaat.

• Wat is het COSTAR-framework?

  COSTAR staat voor Context (achtergrondinformatie), Objective (wat je wilt bereiken), Style (schrijfstijl), Tone (formeel/informeel), Audience (voor wie), en Response (gewenst format). Dit framework werkt voor ChatGPT, Claude en Gemini en is bewezen effectiever dan ongestructureerde prompts.

• Welke prompts zijn het meest nuttig voor bedrijven?

  De meest waardevolle zakelijke prompts zijn: e-mails herschrijven per doelgroep (marketing), lead-kwalificatie op basis van criteria (sales), vacatureteksten en interviewvragen genereren (HR), financiële rapporten samenvatten (finance), en vergadernotulen met actiepunten maken (management). In ons artikel vind je 50 kant-en-klare prompts per afdeling.