Bespreek jouw AI-trainingbehoeften in een gratis gesprek van 30 minuten
Agenda wordt geladen...
Laatst bijgewerkt:
ChatGPT draait in augustus 2026 op twee smaken chatmodel: GPT-5.5 Instant voor snelle antwoorden en de GPT-5.6-familie (Sol, Terra en Luna) voor denkwerk. Abonnementen lopen van gratis tot $200 per maand. Op deze pagina: alle actuele modellen, wat ze kosten (ook via de API) en welk abonnement bij jouw gebruik past.
Snel kiezen
Je stelt vooral snelle, dagelijkse vragen
Blijf op Instant (GPT-5.5). Dit is het standaardmodel en zit ook in Free.
Je wilt analyses, code of lange documenten
Kies Medium of High in de kiezer (GPT-5.6 Sol). Vanaf Plus ($20 per maand).
Je taak mag minuten duren en moet in één keer goed
Kies Extra High of Pro (Sol Pro). Vanaf het Pro-abonnement ($100 per maand).
Je bouwt zelf via de API en let op kosten
Pak Luna: sinds 30 juli 2026 nog maar $0,20 per miljoen input-tokens. Zwaar werk: Sol.
Actueel
GPT-5.6 kwam op 9 juli 2026 uit in drie smaken; GPT-5.5 Instant blijft het standaardmodel voor dagelijkse chat. API-prijzen zijn per 1 miljoen tokens, na de verlaging van 30 juli.
Het topmodel voor de moeilijkste taken: complexe code, onderzoek en lange agentische opdrachten. Drijft in ChatGPT de niveaus Medium, High, Extra High en Pro aan, plus ChatGPT Work.
Beschikbaar: In chat vanaf Plus; in Codex en Work vanaf Plus
Boven 272K input-tokens rekent de API 2x input en 1,5x output voor het hele verzoek.
openai.com/index/gpt-5-6Het werkpaard voor hoog volume: klantvragen, documentanalyse en interne tools. OpenAI's eigen claim: prestaties rond GPT-5.5 voor ongeveer de helft van de kosten.
Beschikbaar: Via de API; in Codex en Work het model voor Free en Go
Op 30 juli 2026 werd Terra 20% goedkoper (was $2,50 / $15).
developers.openai.comVoor alledaags werk op schaal: samenvatten, eerste concepten en routine-automatisering. Na de prijsverlaging van 30 juli veruit de goedkoopste route naar GPT-5.6-kwaliteit.
Beschikbaar: Via de API; in ChatGPT vooral achter de schermen
De prijsverlaging van 30 juli 2026 was 80% (was $1 / $6).
developers.openai.comHet model waar iedereen op chat, ook op Free. Volgens OpenAI's eigen meting maakt het op medische, juridische en financiële vragen ruim de helft minder gehallucineerde beweringen dan zijn voorganger.
Beschikbaar: Alle abonnementen, ook Free
openai.com/index/gpt-5-5-instantSinds 9 juli 2026 is de modelkiezer een denkkracht-kiezer met vijf standen: Instant (GPT-5.5), Medium, High en Extra High (GPT-5.6 Sol) en Pro (Sol Pro). Plus krijgt Medium en High; Pro, Business en Enterprise ook Extra High en Pro. Op betaalde abonnementen schakelt ChatGPT zelf van Instant naar Medium als je vraag meer denkwerk vraagt; dat zet je uit via Configure in de kiezer.
In de praktijk, met per stand een prompt die je zo kunt plakken. Instant voor alles wat snel mag: "Herschrijf deze mail aan onze klant korter en vriendelijker, behoud de twee genoemde deadlines". Medium als werkstand voor analyses en code: "Analyseer deze kwartaalcijfers en benoem de drie opvallendste afwijkingen ten opzichte van vorig jaar, met per afwijking een mogelijke verklaring". High voor werk dat in één keer goed moet zijn: "Schrijf een adviesnotitie van één A4 voor onze directie over de overstap van losse ChatGPT Plus-accounts naar Business, met kosten, privacywinst en een concreet beslisvoorstel". Extra High en Pro laat je alleen los op taken die minuten mogen duren, zoals een volledige contractreview. Twijfel je of die denkkracht uitmaakt? Doe de test: plak dezelfde prompt eerst in een chat op Instant en daarna in een nieuwe chat op High. Instant antwoordt binnen seconden; High denkt zichtbaar langer na en komt doorgaans terug met meer structuur, minder aannames en betere onderbouwing. Voel je geen verschil, dan was Instant genoeg voor deze taak.
GPT-5.6 in ChatGPT (helpcenter)
Specialisten
Het codeermodel achter Codex ($1,75 / $14 per 1M via de API). Spark is de bliksemsnelle variant: ruim 1.000 tokens per seconde, alleen op het Pro-abonnement.
Codex-Spark aankondigingBeeldgeneratie sinds april 2026, op alle abonnementen. Denkt eerst na over de compositie, kan tekst in meerdere talen renderen en zoekt tijdens het genereren op het web (betaald).
GPT Image 2 aankondigingDe spraakmodellen sinds 8 juli 2026: luisteren en praten tegelijk, dus je kunt gewoon onderbreken. Mini is de gratis standaard; het grote model zit op betaalde abonnementen.
GPT-Live aankondigingDeep Research draait sinds februari 2026 op een eigen GPT-5.2-basis met bronvermelding, site-scoping en bewerkbare onderzoeksplannen. Nog niet gemigreerd naar 5.6.
Deep Research achtergrondCijfers
900 mln
wekelijkse gebruikers (OpenAI, feb 2026)
46-54%
marktaandeel, afhankelijk van meetmethode
22,7%
van NL-bedrijven (10+) gebruikt AI (CBS, 2024)
-80%
API-prijs Luna, in één dag (30 juli 2026)
Volgens berichtgeving van The Information (29 juli 2026) nadert ChatGPT inmiddels 1 miljard wekelijkse gebruikers; OpenAI heeft dat nog niet bevestigd. Het marktaandeel hangt af van wat je meet: 46,4% van de app-gebruikers (Sensor Tower, mei 2026) of 53,9% van de webbezoeken (Similarweb, juli 2026). Gemini en Claude groeien in beide metingen sneller.
Eerlijk antwoord: het ligt eraan wat je meet. Sol wint nipt op terminalwerk (Terminal-Bench 2.1: 88,8%, net boven Claude), en de onafhankelijke Artificial Analysis-index zet Sol op codeerwerk bovenaan tegen ongeveer een derde van de kosten per taak. Maar op SWE-Bench Pro scoort Sol 64,6% en Claude ruim 80%, en de hallucinatiegraad ging bij 5.6 licht omhoog in plaats van omlaag. Wie vooral schrijft en redigeert, kiest vaak alsnog Claude. Benchmarkscores komen grotendeels van de makers zelf; wij markeren ze daarom als leveranciersclaims.
Artificial Analysis: GPT-5.6Abonnementen
Van gratis tot maatwerk. De bedragen zijn in USD; onder de kaarten lees je hoe dat voor Nederland uitpakt.
€0 gratis
Kennismaken
€8 per maand
Langere gesprekken
€23 per maand (VS: $20)
Dagelijkse gebruikers
vanaf €103 per maand (twee varianten: 5x of 20x Plus)
Power users
€21 per gebruiker/maand (jaarlijks, min. 2; €26 maandelijks)
Teams, zakelijk minimum
Op aanvraag maatwerk
Organisaties
Werk je solo en chat je vooral? Dan dekt Go (€8) verrassend veel: tien keer de limieten van Free, geheugen en drie geplande taken. Het enige dat je mist is echt denkwerk, want de Sol-niveaus blijven dicht.
Zit je dagelijks in analyses, code of lange documenten, dan is Plus (€23) het kantelpunt. Daar gaan Medium en High open, plus deep research, Projects en Work. In mijn ervaring is dit het abonnement waar negen van de tien professionals moeten zitten; Pro is pas nodig als je tegen je limieten aanloopt of Sol Pro-taken van een kwartier draait.
Voor teams is Business (€21 per persoon) om één reden het minimum: op Free, Go en Plus wordt je invoer standaard voor modeltraining gebruikt, op Business niet. Dat argument wint elke discussie met je security-officer, en je krijgt er SSO, beheer en team-plugins bij. Hoe je die afweging maakt staat in ChatGPT veilig gebruiken.
Limiet bereikt, wat nu? Dan verschijnt er een melding in het gesprek zelf, meestal met het moment waarop je weer verder kunt. Afhankelijk van je abonnement kun je vaak direct doorchatten op een lichtere stand (Instant in plaats van een Sol-niveau), even wachten, of upgraden; je gesprek raak je in geen van die gevallen kwijt. Loop je er wekelijks tegenaan, lees dat dan als koopadvies: van Free naar Go voor meer berichten, van Go naar Plus voor de denkniveaus, van Plus naar Pro als ook die limieten knellen. Let op bij oudere artikelen: de vaste maandtegoeden van de agent-modus uit 2025 (zoals 40 agent-berichten per maand op Plus) zijn geschiedenis; de huidige Work-limieten werken met vensters van vijf uur en staan op de Work-pagina.
Alle europrijzen komen rechtstreeks van de officiële prijzenpagina, in Nederland bekeken op 31 juli 2026 (zie de screenshots). OpenAI toont hier vaste bedragen, geen koersafhankelijke omrekening. OpenAI publiceert geen harde limietentabel; limieten zijn compute-gewogen en wijzigen regelmatig. Check de prijzenpagina voor de actuele stand.
Advertenties: OpenAI toont sinds 2026 advertenties aan Free- en Go-gebruikers in de VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en het VK. In Nederland zie je ze op dit moment niet, en betaalde abonnementen blijven overal advertentievrij.
Zakelijk met btw-nummer? Dan wordt de btw verlegd: je krijgt een factuur zonder Nederlandse btw en geeft die zelf aan in je btw-aangifte. De kosten zijn gewoon aftrekbaar als softwareabonnement. Meer context: ChatGPT voor bedrijven.
Voor bouwers
| Model | Input | Cached | Output | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|---|
| GPT-5.6 Sol | $5,00 | $0,50 | $30,00 | Fast Mode: tot 2,5x sneller tegen 2x de prijs |
| GPT-5.6 Terra | $2,00 | $0,20 | $12,00 | 20% goedkoper sinds 30 juli 2026 |
| GPT-5.6 Luna | $0,20 | $0,02 | $1,20 | 80% goedkoper sinds 30 juli 2026 |
| GPT-5.5 | $5,00 | $0,50 | $30,00 | Batch API: $2,50 / $15,00 |
| GPT-5.5 Pro | $30,00 | - | $180,00 | Het duurste model in de lijst |
| GPT-5.3-Codex | $1,75 | $0,18 | $14,00 |
Bedragen per 1 miljoen tokens, overgenomen van de officiële prijzentabel op 31 juli 2026, na de prijsverlaging van 30 juli. Drie dingen die de tabel op openai.com verder laat zien: boven de 272.000 input-tokens geldt ongeveer het dubbele tarief ("long context"), de GPT-5.6-modellen rekenen apart voor cache-schrijven, en EU-dataresidency kost 10% extra voor modellen die sinds maart 2026 zijn uitgebracht. Ter vergelijking: begin 2025 lagen API-prijzen gemiddeld zo'n 80% hoger, en GPT-3 kostte in 2020 nog $60 per miljoen prompt-tokens. Je kosten beheersen doe je met twee hendels. Eén: prompt caching, de kolom Cached hierboven. Caching werkt automatisch: zet het vaste deel van je prompt (instructies, voorbeelden, documenten) altijd vooraan en houd het identiek, dan valt dat deel bij herhaalde aanroepen onder het cached-tarief, bij Sol $0,50 in plaats van $5 per miljoen input-tokens; alleen het wisselende slot betaalt de volle prijs. Twee: stel op platform.openai.com onder de billing-instellingen een maandbudget in, met daaronder een drempel voor een waarschuwingsmail. Boven je harde limiet stopt de API met nieuwe verzoeken, zodat een weggelopen script nooit je hele budget opeet.
Hetzelfde model heeft in de API vier prijzen, afhankelijk van hoe snel je het antwoord nodig hebt. Wie zijn werk slim indeelt, halveert zijn rekening: nachtelijke bulkjobs via Batch, alles zonder haast via Flex, en alleen betalen voor Fast mode als elke seconde telt.
| Modus | Wanneer | Prijs | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Standard | De normale verwerking, direct antwoord | Het lijsttarief | Sol: $5 / $30 |
| Batch | Grote klussen als bulk aanleveren; antwoord binnen 24 uur | Helft van Standard | Sol: $2,50 / $15 |
| Flex | Gewone verzoeken, maar met lagere prioriteit en dus trager | Helft van Standard | Sol: $2,50 / $15 |
| Fast mode | Tot 2,5x snellere verwerking; verving Priority Processing op 30 juli 2026 | 2x Standard (GPT-5.5: 2,5x) | Sol: $10 / $60 |
Beeldgeneratie via de API rekent ook in tokens: GPT Image 2 kost $8 per miljoen beeld-input-tokens, $30 voor beeld-output en $5 voor tekst-input. In de praktijk kom je daarmee uit tussen ongeveer een halve dollarcent (lage kwaliteit) en 21 dollarcent (hoge kwaliteit, groot formaat) per afbeelding; OpenAI heeft er een eigen calculator voor.
Opvallend: Sora 2 staat nog gewoon in de prijslijst ($0,10 per seconde video; de pro-variant $0,30 tot $0,70) terwijl de consumentenapp in april sloot. De video-API werkt nog tot 24 september 2026, daarna is Sora echt weg. Spraak: live transcriptie via gpt-live-transcribe kost $0,017 per minuut, live vertalen via gpt-realtime-translate $0,034 per minuut.
Een token is een stukje tekst van gemiddeld driekwart woord; een miljoen tokens komt neer op ruwweg 700.000 Nederlandse woorden, ofwel zo'n negen dikke romans. Vier voorbeelden met de prijzen van vandaag:
De les: voor bijna al het alledaagse werk is Luna belachelijk goedkoop geworden, en zelfs het vlaggenschip Sol kost per serieuze taak minder dan een kop koffie. Het vierde voorbeeld is meteen het break-even-punt tussen API en abonnement: pas rond de negentig stevige chatbeurten per werkdag kost losse Terra-toegang evenveel als Plus ($20 in de VS), en via Luna kost diezelfde maand chatten ongeveer twee dollar. Puur op tokens is de API dus bijna altijd goedkoper. Toch is het abonnement voor chatwerk meestal de betere koop: je betaalt voor de interface, het geheugen, Deep Research en Work eromheen, en via de API stuur je in een lang gesprek telkens de hele gespreksgeschiedenis opnieuw mee, waardoor de teller sneller loopt dan deze sommen suggereren. Vuistregel: abonnement voor mensenwerk, API voor automatisering op volume.
Archief
Zoek je GPT-4o, GPT-5 of o3? OpenAI ruimde in 2025 en 2026 vrijwel alle oudere modellen op. Je oude gesprekken blijven gewoon staan en schakelen bij voortzetting automatisch over op het dichtstbijzijnde actuele model; je hoeft niets te doen.
| Model | Uit ChatGPT | Opvolger |
|---|---|---|
| GPT-4 | 30 april 2025 | GPT-4o |
| GPT-4o, GPT-4.1 (+mini), o4-mini, GPT-5 | 13 februari 2026 | GPT-5.2-lijn |
| GPT-5.1 (Instant, Thinking, Pro) | 11 maart 2026 | GPT-5.3 / 5.4 |
| GPT-5.2 (Instant, Thinking, Pro) | 12 juni 2026 | GPT-5.5 |
| GPT-4.5 (laatste GPT-4-tijdperk) | 27 juni 2026 | GPT-5.5 |
| o3 | 26 augustus 2026 (gepland) | GPT-5.6-familie |
| DALL-E 2 en 3 (API) | 12 mei 2026 | GPT Image-familie |
Tijdlijn
FAQ
Ja, ChatGPT is gratis te gebruiken met een Free-account. Je chat dan met GPT-5.5 Instant, met beperkte aantallen berichten, uploads en afbeeldingen; OpenAI publiceert geen harde getallen, de limieten bewegen mee met de drukte. De twee grootste beperkingen: de Sol-denkniveaus ontbreken (die beginnen bij Plus) en ChatGPT Work, de agent die taken voor je uitvoert, zit op Free en Go maar heel beperkt (op Free bovendien alleen op desktop). Serieus dagelijks gebruik begint in de praktijk bij Go (€8) of Plus (€23 per maand).
ChatGPT Plus kost in Nederland €23 per maand, als vaste europrijs inclusief btw op de officiële prijzenpagina (in de VS is het $20). Daarvoor krijg je de GPT-5.6 Sol-denkniveaus Medium en High, Deep Research, ChatGPT Work, Codex en 5.000 tekens aan custom instructions. Zakelijke gebruikers met btw-nummer krijgen een factuur zonder Nederlandse btw (verlegd).
Sol is het vlaggenschip voor de moeilijkste taken (complexe code, onderzoek, lange agentische opdrachten), Terra het gebalanceerde werkpaard voor hoog volume, en Luna het snelle, goedkope model voor alledaags werk. Alle drie hebben ruim 1 miljoen tokens context en kennis tot februari 2026. Via de API kost Sol $5/$30 per miljoen tokens, Terra $2/$12 en Luna sinds 30 juli 2026 nog maar $0,20/$1,20.
GPT-5.5 Instant, sinds 5 mei 2026, op alle abonnementen inclusief Free. Voor zwaarder denkwerk kies je in de kiezer een hoger niveau (Medium tot en met Pro), die op GPT-5.6 Sol draaien. Op betaalde abonnementen schakelt ChatGPT automatisch op wanneer je vraag meer denkwerk vraagt.
Allebei. Sinds april 2026 zijn er twee varianten die allebei gewoon "Pro" heten: eentje met 5x de Plus-limieten ($100, in Nederland €103 per maand) en eentje met 20x plus extra's als Codex Spark ($200). De Nederlandse prijzenpagina toont "vanaf €103". Voor de meeste power users is de instapvariant het logische startpunt.
GPT-4o is op 13 februari 2026 definitief uit ChatGPT gehaald, samen met GPT-4.1, o4-mini en het originele GPT-5. Volgens OpenAI koos nog maar zo'n 0,1% van de gebruikers het dagelijks. Je oude GPT-4o-gesprekken blijven bewaard en lopen automatisch door op een actueel model. In de API bleef GPT-4o grotendeels beschikbaar.
ChatGPT Team bestaat nog, maar heet tegenwoordig ChatGPT Business. Het is hetzelfde abonnement onder een nieuwe naam, met hetzelfde prijsmodel per gebruiker: in Nederland €21 per gebruiker per maand bij jaarfacturatie (€26 bij maandelijkse betaling, vanaf 2 gebruikers). De belangrijkste belofte is onveranderd: je bedrijfsdata wordt standaard niet voor modeltraining gebruikt. Kom je de naam Team nog tegen in een ouder artikel, dan gaat het om dit Business-abonnement.
De API rekent per miljoen tokens en per model. Na de prijsverlaging van 30 juli 2026: GPT-5.6 Luna $0,20 input / $1,20 output, Terra $2 / $12, Sol $5 / $30, GPT-5.5 $5 / $30 en GPT-5.3-Codex $1,75 / $14. Voor beeld (GPT Image 2) betaal je per afbeelding ruwweg een halve cent tot 21 dollarcent, afhankelijk van kwaliteit.
Bronnen
Elke prijs en datum op deze pagina is te herleiden. Dubbelcheck bij twijfel altijd de officiële pagina.
Officiële documentatie
Verdieping op Project Impact
Weten welk abonnement jouw team echt nodig heeft?
In de masterclass rekenen we het samen uit, op jullie eigen werk. Vanaf €1.397.