De Beste LLM's in 2026: Complete Vergelijking

De wereld van large language models verandert zo snel dat een vergelijking van zes maanden geleden al hopeloos verouderd is. Waar we begin 2025 nog discussieerden over GPT-4 versus Claude 3.5, zitten we nu in een wereld waar acht serieuze spelers strijden om de kroon.

En het gaat niet meer alleen om "welk model geeft het beste antwoord." De vragen zijn nu: welk model kan mijn hele codebase reviewen? Welk model respecteert mijn data-privacy? Welk model kost me geen fortuin bij 100.000 tokens per dag?

In dit artikel vergelijken we de acht beste LLM's van februari 2026. Met echte benchmarks, actuele prijzen, en eerlijke aanbevelingen. Geen marketing-praatjes, maar concrete data waarmee je een onderbouwde keuze kunt maken voor jouw organisatie.

1. Claude (Anthropic)

Claude van Anthropic heeft zich in 2026 gepositioneerd als dé keuze voor bedrijven die serieus met AI-agents werken. Met de release van Claude Opus 4.6 op 5 februari 2026 zette Anthropic de standaard voor agentic AI.

Wat maakt Claude bijzonder?

Het nieuwste topmodel, Opus 4.6, heeft een context window van 1 miljoen tokens. Dat is genoeg om 1.500 pagina's tekst, 30.000 regels code, of meer dan een uur video in één keer te verwerken. De "adaptive thinking" feature laat Claude dynamisch bepalen hoeveel denktijd een vraag nodig heeft — van eenvoudige vragen tot complexe redeneerketens.

Op Terminal-Bench 2.0, dé benchmark voor agentic coding, scoort Opus 4.6 het hoogst van alle modellen. Bij cybersecurity-onderzoek presteerde het beter dan het vorige model in 38 van 40 tests.

Prijzen: Opus 4.6 kost $5 per miljoen input-tokens en $25 per miljoen output-tokens. Het meer betaalbare Sonnet 4.5 ($3/$15) biedt uitstekende kwaliteit voor dagelijks gebruik. Haiku 4.5 ($1/$5) is ideaal voor hoge volumes.

Zwakte: De schrijfstijl van Opus 4.6 is gestructureerder dan zijn voorganger. Voor creatieve marketing en copywriting blijft Opus 4.5 vaak de betere keuze. Ook verbruikt Opus 4.6 ongeveer vijf keer meer tokens per taak — ondanks dezelfde prijs per token effectief duurder.

Ideaal voor: Agentic coding, code review, complexe redenering, lange documenten analyseren, en multi-agent workflows via Claude Code. Bedrijven die software bouwen of veel met code werken, komen hier het verst mee.

2. Gemini (Google)

Gemini van Google verraste eind 2025 met de release van Gemini 3 Pro. Het model staat momenteel op de eerste plaats van de LM Arena met een Elo-score van 1492.

Waarom Gemini 3 Pro indruk maakt

Het model combineert sterke reasoning met uitstekende multimodale vaardigheden: tekst, afbeeldingen, video en audio verwerken in één prompt. Met een context window van 1 miljoen tokens en een "thinking level" parameter (low/high) kun je precies bepalen hoeveel rekenkracht je wilt inzetten.

De Deep Think-variant, bijgewerkt op 12 februari 2026, is specifiek geoptimaliseerd voor wetenschappelijke en technische taken.

Prijzen: Gemini 2.5 Pro kost $1,25/$10 per miljoen tokens. De Flash-variant ($0,30/$2,50) is een van de beste prijs-kwaliteitverhoudingen in de markt. Flash-Lite ($0,10/$0,40) is bijna gratis voor bulkverwerking.

Zwakte: Een hallucinatiepercentage van 88% bij Gemini 2.5 Pro is zorgwekkend. Bij code-taken past het model soms bestanden aan die niets met de opdracht te maken hebben. Hallucinations blijven een aandachtspunt.

Ideaal voor: Multimodale taken, Google Workspace-integratie, wetenschappelijk onderzoek, en situaties waar je het maximale uit een beperkt budget wilt halen. Als je team al werkt met Google Docs, Gmail en Drive, is de integratie een groot voordeel.

3. ChatGPT / GPT (OpenAI)

ChatGPT blijft het meest gebruikte AI-model ter wereld met meer dan 200 miljoen gebruikers. GPT-5.2, uitgebracht in december 2025, bracht significante verbeteringen op het gebied van spreadsheets, presentaties en code.

Het GPT-ecosysteem

Waar Claude en Gemini excelleren in specifieke domeinen, biedt OpenAI het breedste ecosysteem. Custom GPTs, plugins, enterprise-features, en een enorme developer-community maken het de veilige keuze voor bedrijven die nog niet precies weten waar ze AI voor gaan gebruiken.

GPT-5.2 heeft een context window van 400K tokens en kan outputs tot 128K tokens genereren. De o3-redeneermodellen zijn indrukwekkend voor complexe taken: 20% minder fouten dan het eerdere o1-model.

Prijzen: GPT-5.2 kost $1,75/$14 per miljoen tokens. ChatGPT Team is $25 per gebruiker per maand. De o3-pro variant is alleen beschikbaar voor Pro-abonnees ($200/maand).

Zwakte: Het context window van 400K is kleiner dan dat van Gemini (1M), Claude (1M) en Grok (2M). De API-prijzen zijn hoger dan veel concurrenten. En de krachtigste redeneermodellen zitten achter dure abonnementen.

Ideaal voor: Bedrijven die een breed AI-platform zoeken, teams die al met het OpenAI-ecosysteem werken, en generieke taken waar veelzijdigheid belangrijker is dan topscores op specifieke benchmarks. De Custom GPTs-functionaliteit maakt het eenvoudig om gepersonaliseerde AI-assistenten te bouwen zonder code.

4. Kimi (Moonshot AI)

Kimi K2.5, uitgebracht in januari 2026, is het model waar de meeste mensen nog niet van gehoord hebben maar dat zou moeten veranderen. Met 1 biljoen parameters (waarvan 32 miljard actief) en een "self-directed agent swarm" is het gebouwd voor complexe taken.

Wat Kimi uniek maakt

Het model kan tot 100 parallelle sub-agents aansturen die samen 1.500 tool calls tegelijk uitvoeren. Ingebouwde caching verlaagt input-kosten automatisch met 75%. Voor lange taken reduceert de swarm-architectuur de totale doorlooptijd met 80%.

Prijzen: Vanaf $0,60/$2,50 per miljoen tokens. Competitief voor de prestaties die het levert.

Zwakte: Moonshot AI is een Chinees bedrijf. Data wordt opgeslagen op Chinese servers, en onder Chinese wetgeving kan de overheid toegang eisen tot bedrijfsdata. Voor Nederlandse bedrijven met gevoelige gegevens is dit een serieus risico. Daarnaast is het ecosysteem buiten Azië nog beperkt.

Ideaal voor: Complexe agentic taken die parallelle uitvoering vereisen, en situaties waar kosten een primaire factor zijn en dataprivacy minder kritisch is.

5. DeepSeek

DeepSeek heeft de AI-wereld in 2025 opgeschud met modellen die presteren op GPT-5-niveau maar tegen een fractie van de kosten. Het V3.2-model behaalde gouden medailles op de wiskundeolympiade (IMO) en de programmeerwedstrijd (IOI).

De prijsbreker

Waar Claude Opus $5 per miljoen input-tokens kost, betaal je bij DeepSeek slechts $0,14 tot $0,70. Met cache-hits daalt dat tot $0,014 — een besparing van 90%. Voor bedrijven die grote volumes verwerken is het kostenverschil enorm.

Alle modellen zijn volledig open-source onder de MIT-licentie. Je kunt ze downloaden, aanpassen, en zelf hosten.

Zwakte: Dezelfde Chinese dataprivacy-bezwaren als bij Kimi. Het context window van 128K tokens is het kleinste in deze vergelijking. De user experience is minder gepolijst dan bij westerse alternatieven.

Ideaal voor: Kostengedreven projecten, zelf-gehoste deployments, wiskundige en codering-taken, en academisch onderzoek.

6. Llama (Meta)

Llama 4 Scout van Meta heeft het grootste context window ooit: 10 miljoen tokens. Dat zijn 7.500 pagina's tekst in één prompt. Het grotere Maverick-model heeft 400 miljard parameters en presteert beter dan GPT-4o tegen een negende van de prijs.

Gratis, maar met een kanttekening

Llama is gratis te downloaden en te gebruiken. Maar "open-source" is niet helemaal eerlijk: bedrijven met meer dan 700 miljoen maandelijkse gebruikers mogen het niet zomaar gebruiken, en er zijn restricties voor bepaalde regio's.

Ideaal voor: Enterprise teams die eigen infrastructuur willen, extreem lange documenten, meertalige applicaties (200+ talen), en RAG-systemen met enorme kennisbanken.

7. Mistral

Mistral Large 3, uitgebracht in december 2025, is het antwoord van Europa op de AI-dominantie van de VS en China. Het Parijse bedrijf levert modellen die volledig Apache 2.0 gelicenseerd zijn, GDPR-compliant, en géén data naar Chinese of Amerikaanse servers sturen.

Waarom Mistral interessant is

Met 256K context window, 41 miljard actieve parameters, en native Nederlandse taalondersteuning is het een sterke optie voor bedrijven met data-soevereiniteit als prioriteit. De prijs is scherp: $0,50/$1,50 per miljoen tokens.

Devstral Medium scoort 61,6% op SWE-Bench Verified — hoger dan Gemini 2.5 Pro en GPT-4.1 — en Codestral is zeven keer goedkoper dan GPT-4.1 voor code-taken.

Ideaal voor: Europese bedrijven met privacyvereisten, kosteneffectieve code-assistentie, en organisaties die open-source prefereren.

8. Grok (xAI)

Grok 4 van Elon Musk's xAI onderscheidt zich met twee dingen: het grootste context window onder commerciële modellen (2 miljoen tokens) en real-time toegang tot X/Twitter-data.

Prijzen: De Grok 4.1 Fast variant is met $0,20/$0,50 per miljoen tokens een van de goedkoopste opties op de markt. Het volledige Grok 4 model kost $3/$15.

Zwakte: Beperkte multimodale capaciteiten (geen audio of video), en de real-time informatie van X kan ruis en misinformatie bevatten. De associatie met Musk is voor sommige bedrijven een reputatierisico.

Ideaal voor: Real-time monitoring, trendanalyse, social media intelligence, en taken die een extreem groot context window vereisen.

De grote vergelijking

Hieronder de belangrijkste specificaties naast elkaar:

Welk model kies je?

Er is geen "beste" model. Wel een beste model voor jouw situatie.

Je wilt code laten schrijven door AI? Claude Opus 4.6 via Claude Code. Geen twijfel. Het scoort het hoogst op alle agentic coding benchmarks en ondersteunt multi-agent teams die parallel werken.

Je wilt het beste totaalpakket voor je team? ChatGPT Team of Gemini via Google Workspace. Beide bieden brede inzetbaarheid voor marketing, sales, HR en management. In onze ChatGPT, Claude & Gemini Masterclass leren we teams hoe ze het maximale uit alle drie halen.

Je hebt een beperkt budget? DeepSeek of Mistral. Tot 90% goedkoper dan de grote drie, met verrassend goede kwaliteit. Let bij DeepSeek wel op de Chinese dataprivacy-implicaties.

Dataprivacy is cruciaal? Mistral (Europees, Apache 2.0) of Llama (self-hosted). Geen data naar externe servers, volledige controle.

Je wilt AI breed inzetten in je organisatie? Begin met een training die alle grote modellen behandelt. AI als Teamsport helpt teams om samen effectiever te worden met AI, ongeacht welk model ze gebruiken.

Wat betekent dit voor Nederlandse bedrijven?

De AI-markt in 2026 is geen winnaar-neemt-alles scenario meer. Het is een ecosysteem waar elk model zijn niche heeft. De belangrijkste verschuiving: de keuze voor een LLM is nu een strategische bedrijfsbeslissing, niet alleen een technische.

Nederlandse bedrijven moeten letten op drie dingen:

1. •Dataprivacy — Waar staat je data? Chinese modellen (DeepSeek, Kimi) vallen onder Chinese wetgeving. Amerikaanse modellen onder de Cloud Act. Alleen Europese opties (Mistral) of self-hosted modellen (Llama) bieden volledige GDPR-compliance.
2. •Kosten op schaal — Een enkel ChatGPT-gesprek kost niets. Maar als je hele team dagelijks 100.000+ tokens verwerkt, kan het verschil tussen DeepSeek ($14/dag) en Claude Opus ($500/dag) je jaarbudget maken of breken.
3. •AI-geletterdheid — Sinds februari 2025 verplicht onder de EU AI Act. Je team moet niet alleen weten welk model ze gebruiken, maar ook waarom en hoe — inclusief de risico's en beperkingen.

De bedrijven die in 2026 voorlopen, zijn niet degene die het duurste model hebben. Het zijn de bedrijven die het juiste model kiezen voor de juiste taak, en hun team trainen om er effectief mee te werken. Goede prompt engineering haalt meer uit een goedkoop model dan slechte prompts uit het duurste model ooit zullen doen.

Wil je weten hoe jouw organisatie het maximale uit deze modellen haalt? Bekijk onze AI trainingen voor bedrijven of neem vrijblijvend contact op.

Bronnen

• •Anthropic — Claude Opus 4.6
• •Google — Gemini 3 Pro
• •OpenAI — GPT-5.2
• •Meta AI — Llama 4
• •Mistral AI — Mistral Large 3
• •xAI — Grok 4
• •LM Arena Leaderboard
• •BRACAI — Top AI Models 2026