Training
AI inzetten voor je team? Bekijk onze hands-on trainingen.
Dennis Claassen
AI-trainer · 35+ teams getraind
Key Takeaways
- •Copilot zit in je Office-apps, ChatGPT is een los platform. Copilot werkt native in Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams. ChatGPT staat los maar biedt sinds 2025 connectors voor Microsoft 365.
- •Copilot kost €28/gebruiker/maand bovenop je M365-licentie. ChatGPT Business kost $25/gebruiker/maand en vereist geen aparte licentie. Per juli 2026 stijgen de Microsoft 365-prijzen met 5-20%.
- •Beide draaien op hetzelfde basismodel (GPT-5) maar gebruiken het anders. Copilot werkt via Microsoft Graph op je eigen tenant-data. ChatGPT is flexibeler en breder inzetbaar.
- •Privacy is vergelijkbaar — bij beide tools wordt bedrijfsdata niet voor training gebruikt. Maar de DPIA van SLM/SURF signaleert 4 hoge privacyrisico's bij Copilot rond transparantie.
- •De meeste bedrijven hebben beide nodig. Copilot voor Office-documenten en tenant-data, ChatGPT voor creatief werk, analyse en taken buiten Microsoft.
Je team gebruikt al ChatGPT. Marketing maakt er content mee, sales schrijft er offertes mee, en de directie experimenteert met vergadersamenvattingen. Ondertussen wil IT Microsoft 365 Copilot uitrollen — het zit immers al in de Office-apps die iedereen dagelijks gebruikt.
De CFO vraagt wat het kost. De CTO vraagt wat veiliger is. En jij vraagt je af: moeten we kiezen, of kunnen we beide gebruiken?
Je bent niet de enige met die vraag. Het AI-gebruik bij Nederlandse bedrijven is verdubbeld sinds 2023. Maar slechts 8% heeft AI organisatiebreed geïntegreerd — de rest hangt ergens tussen experimenteren en implementeren. Twee ontwikkelingen maken de keuze urgent: Microsoft verhoogt de prijzen van M365 per juli 2026 met 5-20%, en OpenAI lanceerde ChatGPT Connectors waarmee ChatGPT directe toegang krijgt tot je Microsoft 365-data.
In dit artikel vergelijk ik Copilot en ChatGPT op wat ertoe doet voor bedrijven: prijs, features, privacy en concrete use cases per afdeling. Zoek je een bredere vergelijking inclusief Claude en Gemini? Lees dan ChatGPT vs Claude vs Gemini: welke AI past bij jouw bedrijf?
Wil je AI leren inzetten?
In onze praktische trainingen leer je hoe je ChatGPT, Claude en andere AI-tools effectief inzet voor jouw werk.
Copilot en ChatGPT in het kort
Wat is Microsoft 365 Copilot?
Microsoft 365 Copilot is een AI-assistent die ingebouwd zit in de Office-apps die je team al gebruikt: Word, Excel, PowerPoint, Outlook en Teams. Copilot draait op GPT-5 (hetzelfde basismodel als ChatGPT) maar werkt via Microsoft Graph — het systeem dat toegang heeft tot je e-mails, documenten, agenda's en Teams-berichten binnen je eigen Microsoft-tenant.
Dat betekent dat Copilot direct context heeft. Je vraagt niet "schrijf een e-mail," maar "schrijf een antwoord op de e-mail van Jan over het Q2-rapport, gebaseerd op het Excel-bestand dat ik vorige week deelde." Copilot vindt die bestanden zelf.
Daarnaast biedt Microsoft Copilot Studio waarmee bedrijven eigen AI-agents kunnen bouwen die taken automatiseren binnen het Microsoft-ecosysteem.
Wat is ChatGPT Business/Enterprise?
ChatGPT is OpenAI's standalone AI-platform. Het draait op GPT-5 en o3 (het reasoning model) en biedt een breed scala aan mogelijkheden: tekst genereren, code schrijven, data analyseren, afbeeldingen maken en het web doorzoeken.
De zakelijke versies — ChatGPT Business ($25/gebruiker/maand) en ChatGPT Enterprise (prijs op aanvraag) — bieden extra privacy: je data wordt niet gebruikt voor modeltraining, je krijgt beheerderstools en SSO-ondersteuning.
Sinds 2025 heeft ChatGPT Connectors voor Microsoft 365 en Google Workspace. Daarmee kan ChatGPT zoeken in je SharePoint, OneDrive, Outlook en Teams — vergelijkbare functionaliteit als Copilot, maar dan vanuit het ChatGPT-platform. Daarnaast biedt OpenAI Custom GPTs en een Apps Store waar bedrijven eigen AI-assistenten bouwen en delen.
Wat ze gemeen hebben
Het is makkelijk om Copilot en ChatGPT als compleet verschillende producten te zien, maar ze delen meer dan je denkt:
- •Hetzelfde basismodel — beide draaien op OpenAI's GPT-5
- •Data niet voor training — bij zakelijke abonnementen wordt je invoer niet gebruikt om het model te trainen
- •Enterprise compliance — SOC 2, GDPR, data-encryptie in transit en at rest
- •Nederlandse taal — beide begrijpen en genereren Nederlands (met wisselende kwaliteit)
Het verschil zit in hoe ze dat model inzetten: Copilot als embedded assistent in je Office-apps, ChatGPT als flexibel standalone platform.
Prijzen vergeleken: wat betaal je echt?
Dit is waar het snel ingewikkeld wordt. De stickerprijzen vertellen niet het hele verhaal.
| Abonnement | Prijs per gebruiker/maand | Wat je krijgt |
|---|---|---|
| ChatGPT Free | Gratis | GPT-5 (beperkt), geen privacy-garanties |
| ChatGPT Plus | €20 | GPT-5 volledig, o3, beeldgeneratie, zoeken |
| ChatGPT Business | $25 (≈€23) | Alles van Plus + geen datatraining, admin console |
| ChatGPT Enterprise | Op aanvraag | Alles + SSO, onbeperkt gebruik, custom models |
| Copilot Chat | Gratis (bij M365) | Basis-AI in Bing/Edge, geen Office-integratie |
| M365 Copilot | €28,10 | Volledig in Word/Excel/PPT/Outlook/Teams |
De cruciale valkuil: Copilot kost niet alleen €28,10 per gebruiker per maand. Het vereist een Microsoft 365-licentie eronder — minimaal Microsoft 365 Business Basic (€5,60/maand) tot E5 (€54,75/maand). Voor een gemiddeld bedrijf op M365 Business Premium (€20,60/maand) betaal je dus €48,70 per gebruiker per maand totaal.
ChatGPT Business staat los. Geen licentie-afhankelijkheid. $25 per gebruiker per maand, klaar.
Let op
Let op: Microsoft verhoogt de M365-prijzen per 1 juli 2026. Business Basic stijgt 18%, Business Premium 10%, E3 en E5 stijgen 5-7%. De prijsverhoging geldt voor zowel de basislicentie als Copilot-add-ons. Bron: Microsoft Blog
Is het de investering waard? Volgens een Forrester Total Economic Impact-studie levert Copilot een ROI van 116-353% voor het MKB over drie jaar. Maar die cijfers komen uit een door Microsoft gesponsord onderzoek — neem ze met een korrel zout. De werkelijke ROI hangt af van hoe goed je team Copilot gebruikt, en daar zit bij veel bedrijven het probleem.
Wil je berekenen wat AI je bedrijf oplevert? Gebruik onze ROI-calculator.
Features vergeleken: wat kan wat?
| Feature | Microsoft 365 Copilot | ChatGPT Business |
|---|---|---|
| Integratie | Native in Word, Excel, PPT, Outlook, Teams | Standalone + Connectors voor M365/Google |
| Basismodel | GPT-5 | GPT-5 + o3 (reasoning) |
| Beeldgeneratie | Beperkt (Designer) | Ja (GPT Image 1.5) |
| Code schrijven | Beperkt | Ja (GPT-5.3-Codex) |
| Data-analyse | Excel-integratie, Copilot in Power BI | CSV/Excel upload, grafieken |
| Custom agents | Copilot Studio | Custom GPTs + Apps Store |
| Web zoeken | Ja (Bing) | Ja (ChatGPT Search) |
| Contextvenster | ~128K tokens | 400K tokens |
| API-toegang | Via Azure OpenAI | OpenAI API |
Integraties: embedded vs. connected
Het grootste verschil is hoe de tools in je workflow passen. Copilot is embedded — het zit in Word terwijl je een rapport schrijft, in Excel terwijl je een draaitabel bouwt, in Outlook terwijl je een e-mail beantwoordt. Je verlaat je app niet.
ChatGPT is standalone. Je kopieert tekst naar ChatGPT, werkt ermee, en plakt het resultaat terug. De Connectors voor M365 verkleinen die kloof: ChatGPT kan nu zoeken in je SharePoint en OneDrive. Maar het is nog geen native ervaring.
Custom agents: Copilot Studio vs. Custom GPTs
Beide platformen laten je eigen AI-assistenten bouwen. Met Copilot Studio maak je agents die werken binnen je Microsoft-omgeving — denk aan een HR-bot die antwoorden geeft op basis van je personeelshandboek in SharePoint.
ChatGPT biedt Custom GPTs die je met een paar klikken bouwt en intern deelt. Laagdrempeliger, maar minder diep geïntegreerd in je bedrijfssystemen. Volgens Gartner zal 40% van enterprise apps AI-agents bevatten tegen eind 2026.
Nederlandse taalondersteuning
Beide tools spreken Nederlands, maar niet even goed. ChatGPT levert over het algemeen betere Nederlandse tekst — vloeiender, minder Engelse constructies. Copilot is inconsistenter per app: in Outlook schrijft het prima Nederlands, maar in Excel en PowerPoint zijn sommige functies nog Engels-georiënteerd.
Hulp nodig bij AI implementatie?
Plan een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek wat AI voor jouw organisatie kan betekenen.
Privacy en beveiliging: wat is veiliger?
Privacy is voor Nederlandse bedrijven geen nice-to-have — het is een vereiste. Beide tools claimen enterprise-grade beveiliging, maar de details verschillen.
Microsoft 365 Copilot:
- •Data blijft binnen je Microsoft 365-tenant
- •Wordt verwerkt door Microsoft (Azure-datacenters, inclusief EU)
- •Data wordt niet gebruikt voor modeltraining
- •Valt onder bestaande M365-compliancy (SOC 2, ISO 27001, GDPR)
- •Respecteert bestaande rechtenstructuur — Copilot toont alleen data waar de gebruiker toegang toe heeft
ChatGPT Business/Enterprise:
- •Data wordt niet gebruikt voor modeltraining
- •SOC 2 Type II gecertificeerd
- •GDPR-compliant, data verwerkt in de VS (met EU-garanties)
- •Enterprise biedt dedicated instances en custom data-retentie
- •Geen toegang tot je bedrijfssystemen tenzij je Connectors activeert
Tip
DPIA-bevindingen over Copilot: De DPIA van SLM Rijk en SURF identificeert 4 hoge privacyrisico's bij Microsoft 365 Copilot. De belangrijkste: gebrek aan transparantie over welke data Copilot verwerkt, en het risico dat Copilot gevoelige informatie ophaalt waar de gebruiker technisch wel, maar functioneel geen toegang toe zou moeten hebben. Controleer je SharePoint-permissies voordat je Copilot uitrolt.
Wat betreft de EU AI Act: beide tools vallen onder de AI-geletterdheidsplicht van artikel 4. Dat betekent dat je werkgever verantwoordelijk is voor het trainen van medewerkers die met deze tools werken — ongeacht welke tool je kiest. De boetes voor niet-naleving lopen op tot €35 miljoen.
Dieper duiken in ChatGPT-privacy? Lees ChatGPT privacy: zo gebruik je het veilig als bedrijf.
Welke AI past bij welke afdeling?
De eerlijke conclusie na tientallen implementaties: het hangt af van de afdeling. Hieronder de verdeling die ik het vaakst zie werken.
Marketing en content
ChatGPT wint. Marketeers hebben flexibiliteit nodig: campagneteksten schrijven, social media content maken, beelden genereren, data uit meerdere bronnen analyseren. ChatGPT biedt dat alles in één platform. De beeldgeneratie met GPT Image 1.5 scheelt een apart design-tool, en de Custom GPTs laten je een merkspecifieke schrijfassistent bouwen.
Copilot helpt bij het samenvatten van Outlook-threads en het maken van PowerPoint-presentaties, maar voor creatief werk is ChatGPT sterker.
Concreet voorbeeld: een marketingmanager maakt in ChatGPT een campagnetekst, genereert drie visuele varianten, en analyseert de resultaten van vorige campagnes — alles in dezelfde chat.
Meer weten? Lees AI in marketing: de complete gids voor 2026.
Sales
Beide relevant. Sales is een gesplitst verhaal. ChatGPT is sterk voor het personaliseren van outreach-mails, het analyseren van prospect-informatie en het voorbereiden van pitches. Copilot schittert bij het samenvatten van Teams-vergaderingen met klanten en het bijwerken van CRM via Dynamics 365.
Concreet voorbeeld: een salesmanager gebruikt Copilot om de actie-items uit een klantgesprek in Teams samen te vatten, en ChatGPT om een gepersonaliseerd voorstel te schrijven op basis van die punten.
Lees ook: AI voor sales: 12 manieren om je verkoopproces te versnellen.
HR
Copilot heeft een voorsprong. HR-afdelingen werken veel met interne documenten: personeelshandboeken, beleidsstukken, onboardingmateriaal. Copilot doorzoekt die documenten in SharePoint en geeft antwoorden op basis van je eigen beleid. ChatGPT is beter voor het schrijven van vacatureteksten en het opzetten van interviewvragen.
Concreet voorbeeld: een HR-manager vraagt Copilot "wat is ons ziekteverzuimprotocol voor langdurig verzuim?" en krijgt het antwoord uit het personeelshandboek in SharePoint — zonder te hoeven zoeken.
Verdiep je in AI voor HR: kansen, risico's en wat wél werkt.
Finance en rapportage
Copilot wint. Finance draait op Excel en data uit interne systemen. Copilot in Excel analyseert je spreadsheets zonder dat je data het bedrijf verlaat. Het schrijft formules, maakt draaitabellen en genereert grafieken op basis van natuurlijke taal. ChatGPT kan hetzelfde met geüploade bestanden, maar dan verlaat je data je tenant.
Concreet voorbeeld: een controller vraagt Copilot in Excel "toon de omzetontwikkeling per regio over de laatste 4 kwartalen als grafiek" — en krijgt het resultaat in dezelfde spreadsheet.
Meer lezen: AI voor finance: van automatisering tot strategisch advies.
IT en operations
Beide complementair. Copilot helpt bij M365-beheer: het analyseren van audit logs, het schrijven van PowerShell-scripts en het samenvatten van IT-tickets in Teams. ChatGPT is sterker voor diepere code-analyse, het debuggen van complexe problemen en het werken met niet-Microsoft technologie.
Concreet voorbeeld: een IT-beheerder gebruikt Copilot om een overzicht te maken van ongebruikte M365-licenties, en ChatGPT om een Python-script te schrijven dat de Azure AD-data koppelt aan het licentie-dashboard.
De keuzehulp: welke past bij jouw bedrijf?
Na het lezen van alle vergelijkingen, hier de samenvatting.
Kies Microsoft 365 Copilot als:
- •Je organisatie al volledig op Microsoft 365 draait
- •Office-documenten (Word, Excel, PowerPoint) centraal staan in het werk
- •Strikte data governance vereist is — data mag de tenant niet verlaten
- •Je behoefte vooral zit in het versnellen van bestaande Office-workflows
Kies ChatGPT als:
- •Je team creatief werk doet: content, campagnes, visuele assets
- •Je multi-platform werkt en niet vastgebonden wilt zitten aan Microsoft
- •Developers of data-analisten in je team zitten
- •Budget een rol speelt — ChatGPT Business is goedkoper en staat los
Gebruik beide als:
- •Je organisatie meer dan 50 medewerkers heeft met verschillende behoeften
- •Afdelingen fundamenteel ander werk doen (marketing vs. finance vs. IT)
- •Je maximale productiviteit wilt zonder concessies aan één platform
- •Je al M365 draait maar ook taken hebt die buiten Office vallen
Het kernadvies: de vraag is niet "Copilot of ChatGPT?" maar "wanneer zet je welke in?" De bedrijven die het meest uit AI halen, kiezen niet één tool — ze trainen hun team om het juiste gereedschap voor de juiste klus te pakken. Precies dat doen we in onze Copilot-training en ChatGPT, Claude & Gemini Masterclass.
Wil je dat je hele team leert samenwerken met AI — ongeacht de tool? Bekijk dan AI als Teamsport: een in-company programma waarin teams hun eigen werkprocessen herontwerpen met AI.
Wil je AI leren inzetten?
In onze praktische trainingen leer je hoe je ChatGPT, Claude en andere AI-tools effectief inzet voor jouw werk.
Bronnen
- •CBS — AI-gebruik onder Nederlandse bevolking
- •NL Times — AI-adoptie bij Nederlandse bedrijven verdubbeld
- •Inspark — AI-adoptie in Nederland: feiten en cijfers
- •Microsoft Blog — M365 prijsverhoging en Copilot update
- •Forrester TEI — Copilot ROI 116-353% voor SMB's
- •OpenAI — ChatGPT Connectors
- •OpenAI — Custom GPTs
- •Microsoft — Copilot Studio
- •SURF — DPIA Microsoft 365 Copilot
- •DesktopToWork — Beperkingen van Microsoft Copilot
- •Gartner — 40% enterprise apps met AI-agents eind 2026
- •Backlinko — ChatGPT Statistics 2026
- •Zapier — Copilot vs ChatGPT vergelijking
