Logo maken met AI: wanneer het genoeg is en wanneer je een ontwerper nodig hebt

Logo maken met AI kan in een paar minuten: je beschrijft je bedrijf, een tool als Looka of Brandmark toont binnen een minuut tien varianten, en je downloadt een bestand. Wat de meeste tools er niet bij zeggen: dat logo is daarna niet automatisch van jou alleen. Het Europese Hof van Justitie zette in een arrest van 19 maart 2026 (zaak C-649/23) de maatstaf scherp: een werk is pas beschermd als de creatieve keuzes en de persoonlijkheid van de maker zichtbaar zijn in het werk zelf, en een vrije keuze is niet automatisch een creatieve keuze. Het gaat dus niet om hoeveel je deed, maar om wat er van jou in het eindresultaat te zien is. Dat arrest gaat niet over logo's, maar de maatstaf geldt voor elk werk, dus ook voor jouw logo. We schreven eerder over AI-afbeeldingen maken voor je bedrijf; een logo is daarbinnen een uitzondering, omdat je het langer gebruikt en misschien ooit wil claimen. Hieronder: wanneer een AI-logo volstaat, wat er misgaat in een echte poging, en wanneer je toch een ontwerper belt.

Wat een AI-logo wel en niet is

Er zijn twee soorten tools, en het verschil bepaalt je risico. Looka, Brandmark en de logofunctie in Canva combineren bouwstenen: een icoon uit een bibliotheek, een lettertype, een kleurenschema. Een beeldmodel dat ook foto's maakt, genereert het beeld echt zelf. Bij de eerste soort is de kans groot dat een ander dezelfde bouwsteen krijgt, want die bibliotheek is eindig en gedeeld.

Welke soort je in handen hebt, zie je in dertig seconden: levert de tool tien varianten die allemaal hetzelfde icoon met een ander lettertype tonen, dan zit je in een bibliotheek. Vergelijkingen van logogeneratoren in 2026 wijzen op datzelfde patroon bij de bekendste tools. Wij hebben die tools niet zelf naast elkaar getest, dus behandel dit als een controle die je zelf doet, niet als een gemeten feit.

Dat is het verschil met een ontwerper: die tekent een vorm die nergens anders vandaan komt, deze tools herschikken wat er al is. Bij een sfeerbeeld voor social media maakt dat weinig uit (AI-afbeeldingen maken gaat daarover). Bij een logo wel, want dat staat jarenlang op je gevel. De praktische vraag is dus niet "is dit logo mooi genoeg", maar "moet dit logo van mij alleen zijn".

Logo maken met AI: wanneer volstaat het?

Niet elk logo hoeft uniek en geregistreerd te zijn. De drempel hieronder volgt uit wat er op het spel staat als iemand anders toevallig hetzelfde icoon krijgt.

Elke stap hoger op deze lijst betekent meer geld en tijd op het spel als het logo toch niet van jou blijkt te zijn. Bepaal dus eerst waar jouw plan op deze lijst staat, voordat je een tool opent.

Een logo-poging, de prompt, en wat er misgaat

Een geloofwaardig voorbeeld, opgebouwd uit hoe deze tools volgens meerdere onafhankelijke reviews in 2026 werken.

De situatie

Sanne start een buurtkoffiebranderij, "Buurtbranderij", en wil snel een logo voor de website en de eerste verpakkingen. Ze heeft geen ontwerpbudget en wil vanavond nog iets bruikbaars.

De prompt

Bedrijfsnaam: Buurtbranderij
Branche: koffiebranderij, lokale buurtwinkel
Stijl: warm, ambachtelijk, minimalistisch
Kleuren: bruintinten, geen fel oranje
Icoon-richting: koffieboon of koffiekop

Wat de tool teruggeeft

Tien varianten, allemaal met dezelfde opbouw: een ronde, dunne omtreklijn van een koffieboon met één gebogen splitsingslijn in het midden, naast de bedrijfsnaam in een licht handgeschreven lettertype. Sanne kiest de boon-variant, want die oogt het meest ambachtelijk.

Het probleem zit niet in hoe het eruitziet. Het zit in waar het vandaan komt. Voor ze het logo ergens op zet, googelt ze uit gewoonte "koffiebranderij logo" en vindt binnen twee zoekresultaten een branderij in een andere provincie met exact dezelfde omtreklijn, dezelfde lijndikte en dezelfde hoek van de splitsingslijn, alleen in een ander bruintintje. Diezelfde lijntekening staat, met kleine kleurvariaties, in AI-logo's van tientallen kleine koffiezaken die dezelfde tool gebruikten, want de tool grijpt terug op een beperkte set veelgebruikte iconen voor "koffie".

Wat Sanne repareert voor ze het logo gebruikt

Drie ingrepen, in oplopende zwaarte.

Eén: ze bewerkt het logo zo dat haar keuze in het resultaat te zien is. Niet "ze past iets aan": de maatstaf uit het arrest van maart 2026 is dat jouw creatieve keuze zichtbaar moet zijn in het werk zelf. Een kleurcode van #6B4226 naar #6B4227 zetten is een vrije keuze die niemand terugvindt, en dus waardeloos voor dit doel. Sanne vervangt de gebogen splitsingslijn door het molenwiek-motief uit de gevel van haar pand, en zet het woordmerk in het lettertype van het oude emaillen bord dat in de zaak hangt. De toets: kun je een buitenstaander in één zin uitleggen welke keuze jij maakte, en ziet die het daarna in het logo terug? Lukt dat niet, dan is het te weinig. Reken op twintig tot veertig minuten in een gratis vectorprogramma, en op een eerste poging die nog te veel op de AI-vorm lijkt.

Twee: ze doet zelf de merkencheck, op de manier die iets oplevert. Zoeken op een vorm kan een leek niet, dus doet ze drie dingen die wel kunnen: in het Benelux-merkenregister van BOIP zoeken op haar bedrijfsnaam en op de woorden die in haar logo staan, beperkt tot haar Nice-klasse (30 voor koffie, 43 voor horeca); een omgekeerde beeldzoekopdracht op haar logobestand in Google Afbeeldingen; en googelen op "koffiebranderij logo" plus haar provincie. Samen een half uur, en ze vangen wat je wilt vangen: een bestaand, actief merk in jouw branche dat op het jouwe lijkt. Wat ze niet vangen: een ingeschreven beeldmerk zonder tekst van een bedrijf dat niet online zichtbaar is. Zit er een gevel of een oplage verpakkingen aan vast, laat een merkengemachtigde dan de beeldmerkcheck doen: een paar honderd euro, tegen een herbeletteringsronde die een veelvoud kost.

Drie: ze stelt de registratie uit, maar niet de check. Ze registreert het logo pas als merk zodra de zaak een jaar draait; tot die tijd gebruikt ze het als huisstijl. Dat werkt omdat een inschrijving tien jaar geldt en dus pas geld waard is als je weet dat dit logo blijft. Niet uitstellen als je nu al een gevel laat beletteren of duizend verpakkingen laat drukken: dan is de investering in het logo groter dan de registratiekosten, en draait de afweging om.

Dat kostte haar een avond in plaats van vijf minuten, maar wel een avond in plaats van de weken en het budget van een ontwerpbureau.

Waar logo maken met AI misgaat: een logo dat niet van jou is

De kern van het probleem is juridisch, niet visueel, en dat maakt het verraderlijk: het logo ziet er goed uit, dus niemand twijfelt eraan.

Twee aparte risico's spelen tegelijk, uit twee verschillende rechtsgebieden, en ze wijzen in tegengestelde richtingen. Dat onderscheid is de kern van dit artikel.

Risico 1: geen auteursrecht. Jij kunt niemand tegenhouden. In Nederland en de EU krijgt een werk alleen bescherming als er een "eigen intellectuele schepping" van een mens in zit. Volgens het HvJ-arrest van 19 maart 2026 moet die creatieve keuze zichtbaar zijn in het werk waarvoor je bescherming claimt, en is een vrije keuze niet automatisch creatief. Een prompt intypen is een vrije keuze, maar wat er van die keuze in het resultaat te zien is, bepaalt het model. Zonder eigen bewerking daarna is jouw logo dus vrij te gebruiken voor iedereen die er toevallig ook op uitkomt, en jij kunt niemand anders tegenhouden.

Risico 2: merkinbreuk. Iemand anders kan jou tegenhouden. Dit is het risico dat geld kost, en het staat volledig los van het eerste. Merkenrecht kijkt niet naar creativiteit en niet naar jouw bedoeling: een teken dat te veel lijkt op een ingeschreven merk voor vergelijkbare waren of diensten kan inbreuk zijn, ook als je het bestaande merk nooit hebt gezien. Dat je logo geen auteursrecht heeft, helpt je hier niet: het maakt je positie alleen zwakker, want je hebt zelf niets om tegenover een claim te zetten.

Let op waar risico 2 precies zit, want dat is niet waar alarmerende stukken het leggen. Via auteursrecht is de lat hoog: de rechtbank Frankfurt oordeelde op 27 mei 2026 dat AI-gebruik geen ander toetsingskader vraagt, dat beslissend blijft of beschermde creatieve elementen zijn overgenomen, en dat er bij voldoende afstand geen inbreuk is. Een Duits hof oordeelde in dezelfde lijn dat algemene thema's en stijlen niet beschermd zijn, ook niet als AI ze nabootst. Een rond boon-icoon in dunne lijnen lijkt op honderd andere ronde boon-iconen, en juist daarom is geen van die iconen beschermd.

Via merkenrecht ligt de lat lager, en daar zit je echte risico: een beeldmerk dat is ingeschreven voor koffie hoeft niet origineel te zijn om jou in de weg te zitten, het hoeft alleen ingeschreven te zijn. Je merkt dat pas als er een brief van een advocaat komt, meestal maanden nadat je gevel al beplakt is. Daarom is de merkencheck hieronder belangrijker dan de auteursrechtvraag, en niet andersom.

Uit onze werksessies over AI-beeldgeneratie, als indicatie uit onze eigen praktijk en niet als gemeten cijfer: bij een eerste, ongewijzigde AI-logo-poging is ongeveer drie tot vier van de tien direct bruikbaar zonder dat er een generiek of ergens-al-gezien gevoel aan kleeft. Met één menselijke bewerkingsronde en een eigen merkencheck stijgt dat naar zeven à acht van de tien. Dat verschil komt niet doordat het logo mooier wordt, maar doordat de twee redenen om het af te keuren wegvallen: het lijkt niet meer op de standaardvorm, en je weet dat er geen merk in jouw klasse tegenover staat.

Dit wordt de komende jaren eerder scherper dan kleiner, en dat komt niet door de modellen maar door de aantallen: duizenden gebruikers geven dezelfde tool dezelfde korte beschrijving en komen dus in de buurt van dezelfde oplossing uit, precies zoals Sanne het bij haar boon-icoon tegenkwam. Een beter model lost dat niet op.

Voor de twee risico's loopt dat verschillend af. Bij auteursrecht verandert er weinig: hoe gewoner een vorm wordt, hoe minder beschermd hij is, voor iedereen gelijk. Bij merkenrecht wordt het krapper, want er komen elk jaar merken bij en er verdwijnen weinig. De merkencheck wordt dus belangrijker over tijd, de bewerkingsslag blijft even belangrijk.

Logo ontwerpen met AI: wanneer je toch een ontwerper nodig hebt

Er is een tussenweg tussen zelf klikken en een volledig traject uitbesteden. AI als startpunt, een ontwerper voor de laatste, beslissende stap.

Dat loont zodra je in de tabel hierboven bij de onderste twee rijen zit: je wilt registreren, of visuele verwarring met een concurrent wordt in jouw branche duur. Een ontwerper werkt dan met jouw AI-varianten als moodboard en levert een logo met aantoonbaar eigen creatieve keuzes. Reken op enkele honderden tot een paar duizend euro, tegen gratis tot ongeveer honderd euro voor AI met vectorbestand: bij een ontwerper koop je een logo dat je later kunt claimen, bij AI koop je snelheid. Een tijdelijk logo voor een eerste test weegt niet op tegen dat budget, een logo dat over vijf jaar nog op je pand staat wel.

Wat AI hier niet goed kan

AI beoordeelt niet of een logo al bestaat. Het model kent geen actueel merkenregister, en het weet ook niet dat de zaak twee straten verderop al twintig jaar exact zo'n icoon gebruikt. Beide breng je zelf mee, elke keer opnieuw.

Wat het oplevert, en hoe je dat na een week checkt

Wat je binnen een avond hebt: een werkend logo voor je website, social media en interne documenten. Wat je niet automatisch hebt: een logo dat je exclusief mag gebruiken of kunt registreren. Dat onderscheid wordt pas concreet als je het zelf natrekt, niet vanzelf na verloop van tijd.

Check dit binnen een week, met drie punten die je zonder tooling kunt afvinken:

• Kun je in één zin benoemen welke eigen keuze in het logo te zien is? Niet "ik heb de kleur aangepast", maar een keuze die een buitenstaander in het logo terugvindt als je hem hem aanwijst. Lukt dat niet, dan is de bewerking te klein voor de maatstaf uit het arrest van maart 2026, en doe je die stap alsnog voor je het logo op iets permanents zet.
• Heb je op je bedrijfsnaam en de woorden uit je logo gezocht in het Benelux-merkenregister, in jouw Nice-klasse? Plus een omgekeerde beeldzoekopdracht op je eigen bestand. Vind je iets gelijkends in dezelfde branche, kies dan een andere richting of laat een merkengemachtigde meekijken voordat je verder gaat.
• Kun je in één zin uitleggen wat aan jouw logo anders is dan de drie eerste zoekresultaten voor jouw branche? Lukt dat niet, is het logo waarschijnlijk te generiek voor merkregistratie, ook als het er verder prima uitziet.

Doe dit deze week

1. Bepaal waar je plan staat in de beslistabel

   Interne tool of test: ga door met AI. Registratieplan of drukke branche: lees eerst verder voor je iets vastlegt of drukt.

2. Genereer drie varianten en pas er zelf één aan

   Verander iets dat een buitenstaander in het resultaat terugziet en dat je in één zin kunt uitleggen: een vorm uit je eigen pand, product of geschiedenis, of het lettertype van iets dat al bij je merk hoort. Een minieme kleurverschuiving telt niet, want die keuze is in het logo niet terug te vinden.

3. Doe de gratis merkencheck voor je het logo overal zet

   Zoek in het Benelux-merkenregister op je bedrijfsnaam en op de woorden die in je logo staan, beperkt tot jouw Nice-klasse. Doe daarnaast een omgekeerde beeldzoekopdracht op je logobestand. Vind je een treffer in jouw branche, stap over op een andere richting of laat een merkengemachtigde de beeldmerkcheck doen voor je iets laat drukken.

Het recept dat vandaag werkt: laat een AI-tool tien varianten genereren op basis van drie kernwoorden voor je bedrijf, kies er één, verander zelf minstens één visueel element, en zoek pas dan de merkencheck erbij. Vijf minuten AI, twintig minuten controle.

Wil je leren hoe je AI-beeldgeneratie structureel en veilig inzet voor je huisstijl, van social media tot verpakking? In de training AI Visuals leer je dat met je eigen merk als oefenmateriaal. Twijfel je waar te beginnen, plan een kort gesprek.

Bronnen

• Hof van Justitie van de EU, arrest van 19 maart 2026 in zaak C-649/23 (Institutul de Istorie şi Teorie Literară "G. Călinescu"). De maatstaf die dit artikel gebruikt: creatieve keuzes en de persoonlijkheid van de maker moeten zichtbaar zijn in het werk waarvoor bescherming wordt geclaimd, en een vrije keuze is niet automatisch een creatieve keuze; het arrest wordt in Nederlandse vakcommentaren expliciet ook voor bewerkte AI-output relevant genoemd. Zaak, datum en maatstaf zijn kruisverwezen via WebSearch over meerdere onafhankelijke Nederlandse juridische bronnen (Dirkzwager, Holla, IE-Forum) die onderling dezelfde formulering geven; curia.europa.eu en eur-lex.europa.eu waren tijdens het schrijven tijdens het schrijven niet te openen door een blokkade in onze eigen netwerkverbinding, dus het arrest is niet zelf op de brontekst gelezen.
• Rechtbank Frankfurt, uitspraak van 27 mei 2026 over AI-gegenereerde afbeeldingen en auteursrechtinbreuk: AI-gebruik vraagt geen ander toetsingskader, beslissend blijft of beschermde creatieve elementen zijn overgenomen, en bij voldoende afstand is er geen bewerking. Aangevuld met een Duitse hofuitspraak dat algemene thema's en stijlen niet beschermd zijn, ook niet als AI ze nabootst. Beide via WebSearch-kruisverwijzing (IE-Forum, AI-Forum), niet zelf op de bron geopend. Gebruikt om het auteursrechtrisico in dit artikel naar beneden te nuanceren in plaats van aan te dikken.
• Mediareport, Tsjechische rechtbank oordeelt dat er geen auteursrecht rust op AI gegenereerde afbeelding, over de Tsjechische uitspraak van 11 oktober 2023. Niet zelf geopend, via kruisverwijzing. Staat hier alleen nog als eerder voorbeeld in dezelfde lijn: een uitspraak van een buitenlandse rechter in eerste aanleg draagt de Nederlandse maatstaf niet, daarvoor staat het HvJ-arrest hierboven.
• The Legal Company, Veel prompten, weinig bescherming: de juridische valkuil van AI-gegenereerde logo's, over BOIP-registratie en onderscheidend vermogen bij AI-logo's. Tijdens het schrijven niet zelf te openen, via WebSearch-kruisverwijzing.
• Cropink, 10 Best AI Logo Generators in 2026, over gedeelde iconenbibliotheken en het effect op registreerbaarheid, en over prijzen en bestandsformaten van Looka en Brandmark. Tijdens het schrijven niet zelf te openen, via WebSearch-kruisverwijzing. Dit is één secundaire bron voor het bibliotheek-mechanisme, en te weinig om het als gemeten feit te presenteren: daarom staat het in de tekst als controle die je zelf in dertig seconden doet, niet als vaststaand kenmerk van elke tool.
• Deponeerjemerk.nl, Toelichting opbouw kosten merkregistratie, voor de BOIP-kosten en doorlooptijd. Tijdens het schrijven niet zelf te openen, via WebSearch-kruisverwijzing.
• GitHub, Topics: logo-generator, zelf geopend, als beeld van hoeveel losse AI-logo-projecten er inmiddels bestaan en hoe uiteenlopend de aanpakken zijn.

Veelgestelde vragen

• Hoe werkt logo maken met AI?

  Je beschrijft je bedrijfsnaam, branche, stijl en kleuren, en een tool als Looka of Brandmark combineert een icoon uit een bibliotheek met een lettertype tot tien varianten. Dat kost een paar minuten, maar het resultaat is daarna niet automatisch van jou alleen: pas het zelf aan en doe een merkencheck voor je het overal gebruikt.

• Kan ik gratis een logo maken met AI?

  Ja, de meeste AI-logotools laten je gratis varianten bekijken en genereren. Betalen doe je meestal pas voor het downloaden van een hogere resolutie of een vectorbestand (SVG). Voor een eerste test is de gratis laag genoeg; voor een logo dat je op verpakking of een gevel zet, heb je het vectorbestand nodig.

• Logo laten maken door AI: mag dat zomaar commercieel?

  Gebruiken mag meestal wel, want de meeste tools geven je in hun voorwaarden commerciële gebruiksrechten. Exclusief maken is iets anders: dat is een contractuele afspraak met de leverancier, geen auteursrecht. Een puur AI-gegenereerd logo zonder eigen bewerking heeft in Nederland meestal geen auteursrechtelijke bescherming, dus een concurrent mag een vergelijkbaar logo ook gebruiken.

• Logo ontwerpen met AI of toch een ontwerper: wat is het verschil?

  AI herschikt bestaande bouwstenen uit een iconenbibliotheek, een ontwerper tekent een vorm die nergens anders vandaan komt. Voor een tijdelijk of intern logo maakt dat weinig uit. Wil je het logo laten registreren als merk of zit je in een branche met veel visuele concurrentie, dan weegt het aantoonbaar eigen ontwerp van een professional zwaarder dan de besparing.

• Kun je een AI-logo laten registreren als merk bij BOIP?

  Soms, maar het is geen zekerheid. Een merk moet voldoende onderscheidend vermogen hebben, en een generiek AI-icoon uit een gedeelde bibliotheek loopt risico op afwijzing of op verwarring met een bestaand merk. Doe daarom eerst gratis een merkencheck en bewerk het logo zelf voor je een aanvraag indient; reken op ruim 244 euro voor de eerste klasse en vier tot zes maanden doorlooptijd.