Geen enkel AI-bedrijf haalt een B: de AI Safety Index zomer 2026

U staat op het punt een beslissing te nemen. Uw organisatie wil AI grootschaliger inzetten — en de vraag "Welke leverancier is eigenlijk het veiligst?" is van de boardroomagenda naar uw bureau verschoven. U opent de websites van Anthropic, OpenAI en Google. Elk bedrijf presenteert zichzelf als toonaangevend op het gebied van verantwoorde AI. Allemaal gebruiken ze woorden als "safety-first", "vertrouwen" en "mensgerichte AI".

Hoe maakt u een gefundeerde keuze?

Het Future of Life Institute (FLI) heeft die vraag voor een deel beantwoord. Op 7 juli 2026 publiceerde het instituut zijn vierde AI Safety Index — een onafhankelijke beoordeling van negen grote AI-labs op 37 indicatoren, verdeeld over zes domeinen. De bevindingen zijn ontnuchterend, maar nuttig.

Wat is de AI Safety Index?

De AI Safety Index van het Future of Life Institute is geen ranglijst die de slimste modellen meet. Het is een governancebeoordeling: meet dit lab wat het claimt te meten? Heeft het een geloofwaardig kader voor veiligheid? Is er transparantie over risico's?

Het rapport beoordeelt negen bedrijven — Anthropic, OpenAI, Google DeepMind, Meta, xAI, Z.ai, Alibaba Cloud, DeepSeek en Mistral — op basis van:

• •Publiek beschikbaar materiaal (model cards, onderzoekspublicaties, beleidsdocumenten)
• •Antwoorden op gerichte bedrijfssurveys om transparantiehiaten te dichten
• •Evidence verzameld tot 3 juni 2026 (FLI)

Dit is géén penetratietest en geen technische beveiligingsaudit. Het meet of organisaties institutioneel commitmentvertonen aan veilig AI-beleid. Dat onderscheid is belangrijk bij het interpreteren van de scores.

De scores: wie slaagt, wie zakt?

Anthropic haalt de hoogste score en leidt in vijf van de zes beoordeelde domeinen — met name op transparantie, technisch onderzoek en governance. OpenAI leidt op het domein Risk Assessment, mede dankzij een breder evaluatieprogramma en actieve samenwerking met externe testers (MIT Sloan ME).

Meta verbeterde van de zesde naar de vierde positie. xAI daalde van de vierde naar de zevende positie — een significante terugval.

Wat opvalt: Mistral faalt als enige Europese lab

Voor Nederlandse bedrijven is één bevinding extra relevant: Mistral, het Franse AI-lab dat in Europa als een veiliger alternatief voor Amerikaanse en Chinese labs wordt gezien, scoort onvoldoende. Diverse zakelijke AI-platforms in Europa bouwen op Mistral-modellen. De onvoldoende is geen technisch oordeel, maar een signaal over het ontbreken van een robuust institutioneel veiligheidsbeleid.

Het grotere probleem: beloften die verdampen

De meest zorgwekkende bevinding is niet de score, maar wat er met de veiligheidscommitments is gebeurd.

Alle vier grote labs — Anthropic, OpenAI, Google DeepMind en Meta — hebben hun eerdere belofte om unilateraal te pauzeren als bepaalde veiligheidsdrempels worden overschreden, afgezwakt of afhankelijk gemaakt van concurrentiegedrag (Axios). De redenering: "Wij pauzeren pas als onze concurrenten dat ook doen."

De reviewers in het rapport noemen dit een "moving goalpost" en stellen dat het de veiligheidsframeworks in de hele industrie heeft ondermijnd. In de praktijk betekent het: contractuele toezeggingen van AI-labs over veiligheidsgedrag zijn minder hard dan ze lijken.

Existentiële veiligheid: het blinde vlak

In het domein 'existential safety' — het beheer van potentieel catastrofale risico's op de lange termijn — haalt geen enkel bedrijf hoger dan C-. Het is het zwakste domein in de hele sector (MIT Sloan ME).

Voor de meeste Nederlandse bedrijven is dit een ver-van-mijn-bed-show: uw dagelijkse AI-gebruik in Word, je CRM of klantenservice-chatbot raakt dit domein niet direct. Maar als uw organisatie AI inzet in kritieke infrastructuur, besluitvormingsprocessen met hoge impact, of systemen die de EU AI Act classificeert als hoog-risico, dan is dit een signaal om de risk governance van uw leverancier nader te onderzoeken.

Wat dit voor Nederlandse bedrijven betekent

1. Gebruik de index als één datapunt, niet als besluitvormer

Een C+ van Anthropic of C van OpenAI maakt deze tools niet ongeschikt voor uw organisatie. De index meet institutioneel beleid, niet operationele veiligheid. Uw data processing agreement, toegangscontroles en interne AI-governance zijn de meest directe beschermlaag — die kunt u zelf regelen, onafhankelijk van hoe een lab scoort op een governancerapport.

2. Wees sceptisch over veiligheidsmarketing

Elk groot AI-bedrijf positioneert zichzelf als "safety-first". De AI Safety Index laat zien dat er een significant verschil zit tussen wat bedrijven claimen en wat ze aantoonbaar doen. Vraag uw AI-leverancier om concrete documentatie: model cards, beveiligingsaudits, DPA's, incidentrapportages. Accepteer geen marketingtekst als antwoord.

3. Mistral: extra due diligence voor Europese alternatieven

Als uw organisatie bewust kiest voor een "Europese" AI-leverancier als alternatief voor Amerikaanse of Chinese labs, wees dan alert. De onvoldoende voor Mistral is geen bewijs dat de tools slechter zijn, maar wel een signaal dat de institutionele veiligheidsinfrastructuur achterblijft. Vraag naar specifieke certificeringen en audits voor producten die op Mistral-technologie draaien.

4. Betrek de AI Safety Index bij aanbestedingen

Vanaf augustus 2026 is de EU AI Act volledig van kracht voor hoog-risico AI. Organisaties die AI inkopen voor hoog-risicotoepassingen moeten aantonen dat ze due diligence hebben gedaan op hun leverancier. De AI Safety Index biedt een onafhankelijke benchmark die u kunt opnemen in uw aanbestedingsdocumentatie als bewijs van systematische leveranciersbeoordeling.

5. Vendor-diversificatie als risicostrategie

Alle grote labs zwakken veiligheidsbeloften af. Dat is een argument voor diversificatie: gebruik niet één AI-platform voor alle kritieke processen. Spreid werkzaamheden over meerdere leveranciers, zodat uw organisatie niet volledig afhankelijk is van het veiligheidsbeleid van één partij.

Eerlijk: wat de index niet meet

Het rapport heeft beperkingen die u moet kennen:

• •Geen technische pentests. De index beoordeelt beleid en governance, niet of de systemen daadwerkelijk gehackt kunnen worden.
• •Zelfdeclaratie speelt een rol. Een deel van de beoordeling is gebaseerd op wat labs zelf aanleveren via surveys.
• •Niet alle risico's zijn gelijk gewogen. Catastrofale existentiële risico's wegen zwaar mee in de beoordeling, terwijl voor de meeste bedrijven dagelijkse operationele risico's (datalekkage, bias, hallucinaties) relevanter zijn.
• •Snapshot van juni 2026. De bevindingen zijn gebaseerd op evidence tot 3 juni 2026. De sector beweegt snel; de situatie kan inmiddels zijn veranderd.

Conclusie

De AI Safety Index zomer 2026 is een nuttig instrument, maar geen orakel. De kern van de boodschap voor Nederlandse bedrijven:

• •Anthropic en OpenAI zijn relatief het sterkst op institutionele veiligheidsgovernance — maar C+ en C zijn geen uitblinkers.
• •Mistral faalt, wat extra aandacht rechtvaardigt voor producten die op Mistral-technologie draaien.
• •Veiligheidsbeloften van AI-labs zijn minder hard dan ze lijken. Bouw uw eigen governance niet op vendor-beloften, maar op contractuele afspraken en interne controles.
• •De index is waardevol als één onderdeel van uw AI-leveranciersdue diligence, met name bij hoog-risicotoepassingen onder de EU AI Act.

Uw eigen AI-beleid, DPA's en EU AI Act-voorbereiding blijven de meest directe beschermlaag — dat is werk dat u zelf kunt doen, ongeacht hoe uw leverancier scoort op een governancerapport.

Bronnen

• •Future of Life Institute — AI Safety Index Summer 2026
• •MIT Sloan Management Review ME — Anthropic Tops 2026 AI Safety Index, But No AI Firm Earns Above a C+
• •Time.com — The Latest AI Safety Rankings Are In. Nobody Gets an A
• •Axios — AI companies retreat from safety pledges
• •Seoul Economic Daily — Global Big Tech Retreats on AI Safety Pledges, Experts Warn

Veelgestelde vragen

Welke AI-leverancier scoort het hoogst op veiligheid?

Volgens de AI Safety Index Zomer 2026 van het Future of Life Institute scoort Anthropic het hoogst met een C+. OpenAI en Google DeepMind volgen op C, Meta haalt een D+. xAI, DeepSeek en het Europese Mistral scoren onvoldoende. Belangrijk: de index meet institutioneel veiligheidsbeleid, niet operationele beveiliging van specifieke producten. Uw eigen data processing agreements en toegangscontroles zijn de meest directe beschermlaag.

Wat is de AI Safety Index van het Future of Life Institute?

De AI Safety Index van het Future of Life Institute is een jaarlijkse onafhankelijke beoordeling van grote AI-labs op veiligheidsgovernance. Het rapport evalueert of bedrijven doen wat ze claimen op het gebied van transparantie, risicobeheer, technisch onderzoek en existentiële veiligheid. Het is géén technische pentestaudit maar een institutionele governancebeoordeling op basis van publieke documentatie en bedrijfssurveys.

Is Mistral veilig voor Europese bedrijven?

De AI Safety Index zomer 2026 geeft Mistral een onvoldoende op institutionele veiligheidsgovernance. Dit betekent niet dat Mistral-producten technisch onveilig zijn voor dagelijks gebruik, maar wel dat het bedrijf achterblijft op transparantie en formeel veiligheidsbeleid. Als uw organisatie Mistral-gebaseerde producten inzet, is extra due diligence aan te raden: vraag om specifieke certificeringen, model cards en DPA-documentatie bij de leverancier.

Moet ik van AI-leverancier wisselen na de AI Safety Index?

Niet per se. De AI Safety Index is één datapunt in uw leveranciersbeoordeling, geen definitief oordeel. C+ van Anthropic of C van OpenAI maakt deze tools niet ongeschikt voor normaal zakelijk gebruik. Gebruik het rapport als aanleiding om uw huidige leverancier te bevragen op concrete documentatie — model cards, incidentrapportages, DPA-dekking — en weeg de scores mee bij nieuwe aanbestedingen, met name voor hoog-risicotoepassingen onder de EU AI Act.

Wat doen AI-bedrijven met hun veiligheidsbeloften?

Alle vier grote AI-labs — Anthropic, OpenAI, Google DeepMind en Meta — hebben hun eerdere belofte om unilateraal te pauzeren bij het overschrijden van veiligheidsdrempels afgezwakt of afhankelijk gemaakt van concurrentiegedrag. Reviewers noemen dit een "moving goalpost". Praktisch betekent dit: vertrouw niet op vendor-beloften als enige veiligheidswaarborg, maar leg concrete afspraken vast in contracten en data processing agreements.