Meer leren over AI?
AI inzetten voor je team? In onze trainingen leer je het in 4 uur.
Dennis Claassen
AI-trainer · 35+ teams getraind
Key takeaways
- AI kan de tekst over de transitie vereenvoudigen, nooit het bedrag berekenen. Een premie, een rendement of een waardeoverdracht reken je uit in je eigen actuariële systeem, niet in een chatvenster.
- De grootste valkuil is een vergelijking die de verkeerde nul-situatie pakt. AI vereenvoudigt "hoger of lager dan onder de oude regeling" al snel tot "hoger of lager dan nu", en dat is een andere, misleidende vergelijking.
- Triage op bedrag, overlijden of keuze werkt, maar alleen als je dat met zoveel woorden in de prompt zet. Zonder die regel glijdt een gevoelige vraag ongemerkt naar het verkeerde bakje.
- Reken op een half uur per deelnemersbrief die je bespaart, niet op een weggewerkte stapel. Uit onze trainingen blijft ongeveer de helft van de AI-zinnen over risico of onzekerheid ongewijzigd staan; de andere helft moet je terugzetten.
- Privacy en de Pensioenwet regel je met je proces, niet met een zin in je prompt. Artikel 48 eist correcte, duidelijke en evenwichtige informatie, en dat is een plicht van de pensioenuitvoerder, niet van het taalmodel.
Pensioenfondsen sturen dit jaar en volgend jaar aan miljoenen deelnemers een brief over de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel: 11 miljoen deelnemers gingen al per 1 januari 2026 over, verdeeld over 36 fondsen, en de laatste golf volgt op 1 januari 2028, een jaar later dan oorspronkelijk gepland. AI voor pensioenfondsen werkt het beste op precies dat knelpunt: de tekst. Een AI-model kan een uitlegtekst herschrijven naar begrijpelijke taal, deelnemersvragen voorsorteren voordat een adviseur ze ziet, en een conceptantwoord klaarzetten, net zoals in een AI-agent voor je inbox. Het mag nooit zelf een pensioenbedrag berekenen, een rendement voorspellen of een deelnemer naar een keuze duwen. Hieronder drie toepassingen die dat onderscheid in de praktijk houden, met een echt getest voorbeeld per toepassing.
Wat AI voor pensioenfondsen vandaag al goed doet
Een pensioenfonds werkt met twee soorten tekst: feiten (een premiepercentage, een datum, een wetsartikel) en duiding (wat betekent dat voor jou, moet je iets doen). AI is goed in het tweede en gevaarlijk in het eerste zodra je het de ruimte geeft om te gokken, want een taalmodel voorspelt het meest waarschijnlijke vervolg op een zin, en een concreet bedrag klinkt vaak waarschijnlijker dan "dat weet ik nog niet".
Daarom werkt AI hier het best op drie taken: een uitlegtekst herschrijven naar een lager taalniveau zonder de feiten te veranderen, binnenkomende vragen indelen naar wie ze mag beantwoorden, en een conceptantwoord opstellen dat een medewerker nog controleert. Alle drie hieronder, met de prompt en de echte uitkomst.
Toepassing 1: een Pensioen 1-2-3-tekst herschrijven onder de Wet toekomst pensioenen zonder de garantie te verliezen
Elk pensioenfonds moet deelnemers uitleggen wat de overstap naar de nieuwe premieregeling concreet betekent. Dat gebeurt nu vaak in dezelfde juridische toon als het bronbesluit, en dat leest niemand tot het einde. AI kan die tekst herschrijven naar B1-niveau, en dat werkt omdat kortere zinnen de kans vergroten dat een deelnemer de tekst echt leest. Doe dit niet bij een tekst met een individuele berekening erin, en verwacht dat de feiten overeind blijven maar de nuance het eerst wegvalt.
Een voorbeeld: de brontekst, de prompt en de weggeslopen vergelijking
Dit voorbeeld is geconstrueerd: een echte deelnemersbrief bevat een BSN en een individueel bedrag, en die publiceren we hier niet. De brontekst hieronder is representatief voor een Pensioen 1-2-3-laag-1-tekst bij een premieovergang.
Per 1 januari 2027 gaat Pensioenfonds Varia over van de huidige
uitkeringsovereenkomst naar een premieregeling binnen de Wet toekomst
pensioenen. Uw pensioen wordt vanaf die datum opgebouwd met een vaste
premie van 24% van de pensioengrondslag, die wordt belegd volgens de
beleggingsmix van uw leeftijdscohort. De hoogte van uw pensioen is
daardoor afhankelijk van het rendement op de beleggingen in de jaren
tot uw pensioendatum en kan dus hoger of lager uitvallen dan onder de
huidige regeling. Het fonds verwacht dat de meeste deelnemers er door
de overstap op vooruitgaan, maar een garantie op een vast bedrag is er
niet meer.
De prompt, met de context van de lezer vooraan, zoals in de promptbibliotheek:
#CONTEXT: Je bent de communicatieadviseur van een pensioenfonds. De
deelnemer die dit leest is geen pensioenspecialist en leest de tekst op
zijn telefoon, tussen andere post door. Hij wil vooral weten: ga ik
erop vooruit of achteruit, en is dit een belofte of een verwachting?
#DOEL: Herschrijf de tekst naar B1-niveau (korte zinnen, dagelijkse
taal) zodat een deelnemer zonder pensioenkennis precies begrijpt wat er
verandert, zonder dat de tekst een zekerheid belooft die er niet is.
#WERKWIJZE:
1. Markeer voor jezelf welke zinnen een feit zijn (het percentage, de
datum) en welke een verwachting of risico beschrijven.
2. Herschrijf de tekst in maximaal 120 woorden, B1-niveau.
3. Controleer dat elke risicozin uit de brontekst ook in jouw versie
terugkomt.
#OUTPUT: Een lopende tekst van maximaal 120 woorden, geen opsomming,
je-vorm.
#BELANGRIJKE REGELS:
- Verander geen bedragen, percentages of data uit de brontekst.
- Laat geen zin weg die een risico, voorwaarde of onzekerheid
beschrijft.
- Beloof nooit een vast pensioenbedrag.
#BEPERKINGEN: Schrijf alleen de herschreven tekst, geen inleiding.
Wat de AI teruggaf, echt getest op deze brontekst:
Vanaf 1 januari 2027 verandert je pensioen bij Pensioenfonds Varia. Je
bouwt dan geen vast pensioenbedrag meer op, maar een premie van 24%
van je pensioengrondslag. Dat geld wordt belegd, volgens de mix die
past bij jouw leeftijd. Hoeveel pensioen je straks krijgt, hangt af van
hoe goed die beleggingen gaan tot aan je pensioendatum. Dat betekent:
je pensioen kan hoger uitvallen dan nu, maar ook lager. Het fonds
verwacht dat de meeste deelnemers door deze verandering uiteindelijk
meer pensioen krijgen. Dat is een verwachting, geen belofte. Een vast
bedrag kunnen we je niet meer garanderen.
Dit is een goede uitkomst, geen mislukte: de risicozin staat er, en de AI voegt zelf "dat is een verwachting, geen belofte" toe. Maar er sluipt één fout in, en die is subtiel genoeg om te missen bij een snelle check. De brontekst vergelijkt "hoger of lager dan onder de huidige regeling": de nieuwe premieregeling tegen het bedrag dat je in de oude regeling zou hebben opgebouwd. De AI herschrijft dat naar "hoger uitvallen dan nu": je pensioen vergeleken met vandaag. Voor een deelnemer die nog werkt en nog geen pensioen ontvangt, is "nu" geen bedrag dat bestaat; het model kiest de kortste, vlotste vergelijking, niet de juiste. De correctie is één woordgroep: "hoger of lager dan in de oude regeling" in plaats van "dan nu". Dat kostte een halve minuut controletijd, tegen de twee tot drie minuten die je kwijt was als je de hele alinea zelf had herschreven.
Toepassing 2: deelnemersvragen triëren tijdens de transitiepiek
Tijdens de piekmaanden van de overstap komen bij een pensioenfonds vragen binnen die niet allemaal evenveel aandacht verdienen. AI kan die vragen indelen in categorieën voordat een adviseur ze ziet, en dat werkt omdat de meeste vragen een herkenbaar patroon volgen: een bedrag, een overlijden, een keuze of iets administratiefs. Doe dit niet zonder een expliciete regel voor twijfelgevallen: zonder die regel kiest het model de categorie die het vaakst voorkomt, niet de veiligste. Verwacht dat een goed getrainde triage een adviseur vijf tot tien minuten per vragenronde scheelt, puur aan het zelf doorlezen en sorteren; de inhoudelijke beoordeling van elke vraag blijft daarna net zo lang duren als voorheen.
Een voorbeeld: de triagetabel bij een pensioenfonds of pensioenuitvoerder
Zes representatieve deelnemersvragen, met de prompt die ze indeelt in "mens beslist vandaag" (bedrag, overlijden of keuze), "AI mag een concept voorbereiden" (algemene uitleg) en "administratief" (adreswijziging, een kopie opvragen):
#BELANGRIJKE REGELS:
- Een vraag over een bedrag, overlijden of keuze gaat altijd naar
"mens beslist vandaag", ook als de rest van de vraag administratief
lijkt, en ook als het bedrag niet met een getal genoemd wordt.
Dit is wat er echt uit kwam, getest op zes vragen (waaronder "ik ben 61 en verandert er iets aan mijn bedrag", "ik ben verhuisd", "mijn partner is overleden", "kan ik mijn oude pensioen overdragen", "waarom staat er een ander bedrag op mijn overzicht" en "mag ik een kopie van mijn overzicht uit 2019"):
| Vraag | Categorie |
|---|---|
| Bedrag door de overstap (impliciet, geen getal genoemd) | Mens beslist vandaag |
| Adreswijziging | Administratief |
| Overlijden partner, nabestaandenpensioen | Mens beslist vandaag |
| Waardeoverdracht van oude werkgever | Mens beslist vandaag |
| Ander bedrag dan vorig jaar | Mens beslist vandaag |
| Kopie van oud overzicht | Administratief |
Alle zes klopten, ook de eerste: die vraag noemt geen getal, maar wel "mijn bedrag", en de expliciete regel ving dat impliciete geval op. Dat is het bewijs dat de regel werkt zoals bedoeld, niet een gelukstreffer: zonder de toevoeging "ook als het bedrag niet met een getal genoemd wordt" was deze vraag waarschijnlijk bij "AI mag een concept voorbereiden" terechtgekomen, puur omdat de rest van de zin op een gewone uitlegvraag lijkt.
Toepassing 3: een conceptantwoord bij een vraag over waardeoverdracht pensioen
Een deelnemer die van werkgever wisselt tijdens de transitieperiode stelt vaak dezelfde vraag: moet ik mijn oude pensioen overdragen, of beter laten staan zolang de overstap loopt. AI kan een conceptantwoord opstellen dat uitlegt wat waardeoverdracht pensioen inhoudt; dat werkt voor het uitlegdeel, want dat is feitelijke informatie die niet per deelnemer verschilt. Doe dit niet voor het advies zelf: wel of niet overdragen is keuzebegeleiding, en dat moet volgens artikel 48a van de Pensioenwet de deelnemer in staat stellen "een passende keuze te maken": een taalmodel kent de financiële situatie van die deelnemer niet en kan dat criterium niet toetsen. Verwacht dat zo'n conceptantwoord het uitlegdeel vrijwel altijd goed afdekt, maar reken erop dat je zelf nog het concrete, fondsspecifieke feit moet toevoegen (zoals hieronder), want dat haalt een taalmodel niet uit een vraag alleen.
Een voorbeeld: waardeoverdracht pensioen tijdens de transitie, het conceptantwoord en de vage verwijzing die concreet moet
De binnenkomende vraag: "Ik ben vorig jaar overgestapt naar een nieuwe werkgever en zie dat mijn oude pensioen nog bij Pensioenfonds Varia staat. Moet ik dat nu overdragen, of kan ik dat beter laten staan omdat jullie net aan het overstappen zijn naar het nieuwe stelsel?" Met de regel "noem geen bedrag en geef geen persoonlijk advies over wel of niet overdragen" erin, kwam dit concept terug, echt getest:
Waardeoverdracht betekent dat het pensioen dat je bij je vorige
werkgever opbouwde, overgaat van Pensioenfonds Varia naar het
pensioenfonds van je nieuwe werkgever. Zo staat je opgebouwde pensioen
straks op één plek.
We zijn nu bezig met de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat
kan invloed hebben op hoe en wanneer een overdracht het beste
uitgevoerd wordt, bijvoorbeeld qua timing of berekening. Dit moment
speelt dus wel een rol bij je keuze.
Omdat we geen persoonlijk advies mogen geven over wel of niet
overdragen, raden we aan dit te bespreken met een onafhankelijke
financieel adviseur.
De AI hield zich aan de regel (geen bedrag, geen advies) en voelde zelfs aan dat de transitie ertoe doet. Maar "dat kan invloed hebben, bijvoorbeeld qua timing" is vaag precies op het punt waar het concreet kan zijn. Artikel 150r van de Pensioenwet schort de plicht tot waardeoverdracht op zolang maar een van de twee fondsen (het overdragende of het ontvangende) al is overgegaan en de ander nog niet; de plicht herleeft zodra beide zijn overgegaan. Dat is geen vage timing, dat is een controleerbaar feit: is bij beide fondsen al "ingevaren" of niet. De AI wist dat niet, want dat stond niet in de prompt. De correctie: voeg een vaste zin toe die verwijst naar de eigen overdrachtsstatus ("vraag bij beide fondsen na of de overdracht nu is opgeschort") in plaats van het vage "dat speelt een rol".
AI voor pensioenfondsen: een beslisregel voor prompt, workflow of agent
De drempels volgen uit een rekensom: wat een vraag handmatig kost, tegenover de bouwtijd van een workflow en hoe snel die terugverdiend is.
| Als dit geldt | Dan bouw je dit | Waarom de drempel daar ligt |
|---|---|---|
| Minder dan 10 vragen per dag van hetzelfde type | Een prompt, handmatig toegepast | Handmatig opzoeken en schrijven kost circa 6 minuten, met een prompt circa 2: een besparing van 4 minuten per vraag. Een workflow van 4 tot 8 uur (240 tot 480 minuten) bouwtijd is bij dit volume pas na 60 tot 120 vragen terugverdiend, en dat duurt bij 10 per dag al 6 tot 12 werkdagen voor je zelfs begint te bouwen. |
| 10 tot 50 vragen per dag, zoals tijdens de piekmaanden van de transitie | Een workflow: triage plus conceptteksten, met de categorieën uit toepassing 2 | Bij dit volume is de bouwtijd binnen 1 tot 2 weken terugverdiend, en voorkomt de triage dat een urgente vraag (bedrag, overlijden) onderaan een stapel belandt. |
| Meer dan 50 per dag, zoals bij een grotere pensioenuitvoerder in de piekmaanden | Een agent met vaste overdracht naar een mens bij een bedrag, overlijden of keuze | Bij dit volume is handmatige triage zelf de bottleneck. Ter vergelijking: pensioenuitvoerder APG meldt zelf ongeveer 493.000 deelnemersinteracties in 2024 over acht fondsen, wat omgerekend op ongeveer 246 interacties per fonds per werkdag uitkomt; behandel dat eigen cijfer als een indicatie van de bovenkant van de markt, niet als een gemiddelde voor een willekeurig fonds. |
| De vraag gaat over een bedrag, een overlijden of een keuze (waardeoverdracht, vervroegd pensioen) | Altijd een mens, nooit een conceptantwoord van AI alleen | Dit raakt keuzebegeleiding (artikel 48a Pensioenwet) of een onomkeerbare gebeurtenis. De Belgische Pensioenombudsman zag in zijn jaarverslag over 2025 dat AI-antwoorden op dit soort vragen vaak onjuist waren zodra de vraag niet precies genoeg was, en dat bij een verschil tussen een AI-antwoord en het antwoord van de pensioendienst "het bijna altijd de pensioendienst was die de juiste informatie gaf". |
Pensioenuitvoerder APG onderbouwt in hetzelfde artikel waarom dit niet in een middag staat: de bouw van het eigen ChatAPG-hulpmiddel kostte "anderhalf jaar, inclusief risicoanalyses, checks, bronverwijzingen en menselijke controle", alleen voor eenvoudige, herhalende vragen. Bij overlijden of een scheiding blijft persoonlijk contact volgens APG "onmisbaar". Dat is APG's eigen cijfer, geen onafhankelijke meting, maar de verhouding (veel voorbereidingstijd, smalle scope, altijd een mens bij impactvolle gebeurtenissen) is een betrouwbare richtlijn voor een kleiner fonds.
Waar AI voor pensioenfondsen misgaat: de vergelijking met de verkeerde nul-situatie
Je zag het al twee keer hierboven. In toepassing 1 verschoof "hoger of lager dan onder de oude regeling" naar "hoger of lager dan nu". In toepassing 3 werd een controleerbaar wetsartikel een vage verwijzing naar "timing". Het mechanisme is hetzelfde: een taalmodel vereenvoudigt naar de kortste, meest voorkomende zinsconstructie, en dat is bij pensioenteksten zelden de juridisch juiste vergelijking.
Dat is geen theoretisch risico. De AFM onderzocht in 2024 hoe pensioenfondsen zelf, zonder AI, communiceerden over een vergelijkbare overgang (de versoepelde indexatieregels) en concludeerde dat "slechts een derde van de pensioenfondsen in de eerste of tweede informatielaag de negatieve gevolgen benoemt", terwijl bijna alle fondsen wel benoemen dat het besluit zorgvuldig is afgewogen. De AFM schreef daarbij dat die inzichten "breder van toepassing zijn op deelnemerscommunicatie gedurende en na de pensioentransitie". Mensen laten dus al vaker de risicozin wegvallen dan de geruststellende zin; AI die een tekst vlotter maakt, versterkt die asymmetrie, omdat de geruststellende zin meestal korter en stelliger is.
Wat het oplevert, en hoe je dat na zeven dagen meet
Wat na een week beter wordt: je prompt krijgt de regels die je nu mist, omdat je ze ziet in de concepten die je corrigeert. Je controletijd per concept daalt van twee of drie minuten naar ongeveer een minuut. Wat niet beter wordt: AI blijft de verkeerde vergelijking kiezen tot je dat met zoveel woorden verbiedt, en dat geldt na een week nog net zo goed als op dag één.
Uit onze trainingen: bij voorlichtingsteksten over een feitelijke wijziging blijft ongeveer de helft van de AI-zinnen die iets zeggen over risico of onzekerheid, inhoudelijk ongewijzigd staan. De andere helft heeft een correctie nodig, meestal precies de valkuil hierboven. Reken dus niet op een lege controle-taak, wel op een kortere.
Meet dit zeven dagen met drie getallen op papier:
- Hoeveel conceptteksten gingen zonder wijziging de deur uit? Onder de helft betekent dat je prompt de bewaarregel voor risicozinnen nog mist.
- Hoeveel keer moest je een vergelijking (zoals "dan nu" versus "dan in de oude regeling") terugzetten? Komt dat meer dan een keer per vijf teksten voor, zet de regel letterlijk in je prompt, zoals in toepassing 1.
- Hoeveel vragen die "mens beslist vandaag" hoorden te zijn, kwamen eerst bij de AI terecht? Elke treffer hier is een triagefout die je categorieën moet aanscherpen, niet een eenmalig ongelukje.
Pensioenwet en AVG: wat AI voor pensioenfondsen wel en niet mag met deelnemersgegevens
Artikel 48 van de Pensioenwet stelt het letterlijk: "De informatie die de pensioenuitvoerder verstrekt of beschikbaar stelt is correct, duidelijk en evenwichtig. De informatie wordt tijdig verstrekt of beschikbaar gesteld." Die plicht ligt bij het fonds, niet bij het taalmodel: een AI-tool die een onevenwichtige tekst produceert, verandert niets aan de aansprakelijkheid van de pensioenuitvoerder. Daarom werkt een losse prompt-zin als "wees evenwichtig" niet als garantie. Wat wel werkt: de controle die je in toepassing 1 zag, waarbij je elke risicozin uit de brontekst terugvindt in de AI-versie, uitgevoerd door een mens voordat de tekst de deur uit gaat.
Voor AVG geldt: een deelnemersdossier bevat een BSN en vaak gegevens over een partner of nabestaande, dus elke AI-tool die daarmee werkt, valt onder de AVG. Neem een zakelijk abonnement met een verwerkersovereenkomst, zet training op je data uit, en laat een AI-tool alleen werken op de tekst van een vraag, niet op het volledige dossier met BSN en bedragen. Doe dit niet met een gratis consumentenaccount: daar ontbreekt de verwerkersovereenkomst die de AVG bij verwerking door een derde partij verplicht stelt.
Info
Stand van zaken op 15 november 2026. De uiterste transitiedatum voor de Wet toekomst pensioenen staat op 1 januari 2028. Op dat moment moeten alle pensioenregelingen binnen de nieuwe wet passen. Check bij je eigen fonds de actuele invaardatum en of waardeoverdracht op dit moment is opgeschort: dat verandert per fonds en per kwartaal.
Wat AI hier niet goed kan
Een pensioenbedrag of een rendement berekenen kan AI niet betrouwbaar. Een taalmodel voorspelt tekst, het rekent niet met de precisie die een actuariële berekening vereist, en een fout daarin is direct een fout richting een deelnemer. Laat elke berekening in je eigen pensioenadministratiesysteem staan en gebruik AI alleen voor de tekst eromheen.
Keuzebegeleiding kan AI evenmin. Artikel 48a verplicht het fonds om de deelnemer "in staat te stellen een passende keuze te maken", en dat criterium (passend voor déze deelnemer) kan een taalmodel niet toetsen zonder de rest van zijn financiële situatie te kennen. Een AI-concept mag uitleggen wat een keuze inhoudt; het mag nooit aansturen op welke keuze goed is.
Doe dit deze week
Verzamel tien deelnemersvragen van de afgelopen week
Haal ze uit mail, telefoonnotities of het contactformulier. Dat getal bepaalt in de tabel hierboven wat je bouwt: een prompt, een workflow of nog niets.
Draai de triageprompt uit toepassing 2 op die tien vragen
Leg elke indeling naast wat een adviseur zelf zou kiezen. Elke vraag die verkeerd terechtkomt, levert een nieuwe regel op voor je prompt, net als bij het impliciete bedrag in het voorbeeld hierboven.
Leg de twee harde grenzen schriftelijk vast
Eén A4: welke onderwerpen nooit zonder mens de deur uit mogen (bedrag, overlijden, keuze), en wie de laatste controle op een herschreven tekst doet. Doe dit voor je opschaalt naar meer dan tien vragen per dag.
Het recept dat vandaag werkt: neem een bestaande Pensioen 1-2-3-tekst, draai de prompt uit toepassing 1 erop, en controleer specifiek op de vergelijking (nu versus de oude regeling) voordat je iets goedkeurt. Wil je dit met je eigen team en je eigen teksten onder begeleiding opzetten, dan is de Agent Sprint daarvoor gebouwd: elke deelnemer werkt er met zijn eigen materiaal. Voor een bredere introductie in je team passen de AI-werksessies beter. Twijfel je waar te beginnen, plan een kort gesprek.
AI-training
Wil je AI leren inzetten?
In onze praktische trainingen leer je hoe je ChatGPT, Claude en andere AI-tools effectief inzet voor jouw werk.
Bronnen
- Wetten.overheid.nl, Pensioenwet, artikel 48: eisen aan informatieverstrekking. Zelf geopend, geraadpleegd op de versie geldig vanaf 1 januari 2026.
- Wetten.overheid.nl, Pensioenwet, artikel 48a: keuzebegeleiding. Zelf geopend.
- Wetten.overheid.nl, Pensioenwet, artikel 150r: opschorting individuele waardeoverdracht. Zelf geopend.
- Accountant.nl, AFM: pensioenfondsen niet duidelijk genoeg over risico's. Zelf geopend. Verslag van het AFM-onderzoek naar transitiecommunicatie, oktober 2024.
- Salaris Vanmorgen, 11 miljoen deelnemers stappen per 2026 over op nieuw pensioenstelsel. Zelf geopend, 2 juli 2025.
- Salaris Vanmorgen, Ontwerpbesluit transitietermijnen: uiterste transitiedatum naar nieuw pensioenstelsel 2028. Zelf geopend, 6 januari 2025.
- European Pensions, New development as AI use features in Belgian pension complaints. Zelf geopend. Jaarverslag 2025 van de Belgische Pensioenombudsman.
- European Pensions, APG to launch AI-powered ChatAPG tool by end of 2025. Zelf geopend. APG's eigen cijfers over het eigen ChatAPG-hulpmiddel, geen onafhankelijke evaluatie.
Veelgestelde vragen
Mag een pensioenfonds AI gebruiken voor deelnemerscommunicatie?
Ja, maar de plicht uit artikel 48 van de Pensioenwet (informatie moet correct, duidelijk, evenwichtig en tijdig zijn) ligt bij de pensioenuitvoerder, niet bij het taalmodel. AI mag een tekst herschrijven of vereenvoudigen, maar een mens controleert altijd of elke risico- of voorwaardelijke zin uit de brontekst behouden blijft voordat de tekst naar deelnemers gaat.
Mag AI een Pensioen 1-2-3-tekst herschrijven?
Ja, voor het taalniveau. AI kan een Pensioen 1-2-3-laag-1-tekst herschrijven naar B1-niveau zodat meer deelnemers hem echt lezen, zolang je in de prompt vastlegt dat geen bedrag, percentage of risicozin mag veranderen of wegvallen. Zonder die regel verschuift een taalmodel vergelijkingen al snel, bijvoorbeeld van "hoger of lager dan onder de oude regeling" naar het vagere "hoger of lager dan nu".
Wat betekent waardeoverdracht pensioen tijdens de overstap naar het nieuwe stelsel?
Waardeoverdracht pensioen is het overbrengen van opgebouwd pensioen van een oude naar een nieuwe pensioenuitvoerder. Tijdens de transitie naar de Wet toekomst pensioenen geldt een wettelijke pauze: artikel 150r van de Pensioenwet schort de overdrachtsplicht op zolang maar een van de twee betrokken fondsen al is overgegaan naar het nieuwe stelsel en de ander nog niet. AI mag dit uitleggen, maar nooit adviseren of een deelnemer wel of niet moet overdragen: dat is keuzebegeleiding en vereist een mens.
Wat betekent de Wet toekomst pensioenen voor AI-gebruik bij een pensioenfonds?
De Wet toekomst pensioenen verandert niets aan wat AI mag: de eisen uit de Pensioenwet (correct, duidelijk, evenwichtig, tijdig) en de AVG blijven onverkort gelden. Wel verandert de inhoud die AI verwerkt: veel bestaande teksten over een vaste pensioentoezegging moeten herschreven worden naar een premieregeling zonder gegarandeerd bedrag, en precies die herschrijving is waar een taalmodel de garantie-nuance het snelst laat vallen.
Geldt dit ook voor een pensioenuitvoerder die voor meerdere fondsen werkt?
Ja, en vaak sterker. Een pensioenuitvoerder die namens meerdere fondsen deelnemersvragen beantwoordt, verwerkt een hoger volume en dus meer kans op een triagefout. Pensioenuitvoerder APG meldt zelf ongeveer 493.000 deelnemersinteracties in 2024 over acht fondsen; bij dat volume is een workflow met een vaste triageregel geen luxe meer, maar de enige manier om een vraag over een bedrag of overlijden er op tijd uit te filteren.




